recive اصفهان – فاطمه کازرونی: دخالت مدیریت شهری در بافت تاریخی اصفهان در طول یک دهه گذشته نه تنها کاهش نیافته است، بلکه روز به روز در حال گسترش است.
عبور جنجال برانگیز خط یک متروی اصفهان از زیر پل تاریخی سی و سه پل که هنوز مورد انتقاد کارشناسان میراث فرهنگی است، تخریب شهر زیرزمینی خیابان عبدالرزاق برای توسعه شهری و بسنده کردن به نمایش یکی دو کوزه شکسته در ایستگاه مترو به عنوان میراثِ این منطقه، از میان رفتن سرمایهی صدها کاسب اصفهانی با تخریب میدان میوه و تره بار اصفهان به بهانه بازسازی میدان امام علی (ع) که البته به گفته کارشناسان میراث فرهنگی با وجود تبلیغاتِ بسیار زیاد شهری رونقی نیز ندارد، تنها بخشی از آسیب رساندن به بافت میراثی اصفهان است.
اگر از عدم تلاش برای حفاظت از خانه های تاریخی اصفهان و حتی عدم ممانعت از تخریب آنها، برخلاف دیگر شهرهای کشور در این کلانشهر بگذریم؛ تخریب شبانه حمام خسروآغا در ابتدای خیابان حکیم، تخریب بافت قدیمی و خانههای محله و گذر آقا نجفی و بازسازی نمایشی برخی خانهها ( به دلیل عدم اجازه میراث فرهنگی در ساخت خیابان به جای خانههای ویران شده) و از میان رفتن کسب و کار شهروندان در میدان امام حسین (ع) برای ساخت مجتمع تجاری جهان نما با این ادعای غلط که در این محل پیش از این کاخ جهان نما قرار داشته است، تنها بخش کوچکی از آسیب رسانی مدیریت شهری اصفهان به میراث فرهنگی نصف جهان درطول سالهای اخیر است که گزارش کارشناسی شده هر یک از این اقدامات در «نت» قابل جست و جو است.
این نکته قابل ذکر است که پایه های کاخ جهان نما، سالها بعد از ساخت این مجتمع تجاری که البته با شگفتی تمام این مجموعه نیز رونقی ندارد! در ابتدای چهارباغ عباسی کشف و با ساختار شیشه ای محافظت شده است.
و اما آخرین اقدام شهرداری در سال گذشته در این ارتباط که متاسفانه مورد پیگیری رسانه ای قرار نگرفت و به راحتی از یادها رفت، تخریب بافت تاریخی گذر کمرزرین که هزاران سفال شکسته از آن به دست آمده است؛به گفته محسن جاوری باستان شناس نشان از میان رفتن صدها اثر تاریخی با بی توجهی مطلق شهرداری است، جایی که مدیریت شهری از مشاوران خوبی بهره نبرده است».
دور جدید از تخریب میراث اصفهان با عبور مترو از ۲۰ متری مسجد جامع اصفهان
اکنون در دور جدید از تخریبهای میراثی، خط دوم مترو، با فاصله تنها ۲۰ متر از مسجد جامع اصفهان در حال عبور است؛ موضوعی که میراث فرهنگی اصفهان را به مددخواهی از یونسکو برانگیخته و یونسکو نیز خواستار تفحص در این ارتباط شده است.
امیر کرمزاده، در این ارتباط با بیان اینکه با هماهنگی وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، در پی دعوت از ارزیابان و کارشناسان یونسکو برای حضور در شورای عالی میراث فرهنگی هستیم تا عبور مترو از مسجد جامع اصفهان بررسی دقیق شود، اظهار کرد: در حال حاضر، مشاور شرکت مترو طرحهای خود را آماده کرده و قرار است با نظارت معاونت میراث فرهنگی کشور، این طرحها در سطح یک شورای ملی بررسی شود.
وی افزود: جلسه شورای عالی فنی میراث فرهنگی برای بررسی این موضوع طی دو هفته آینده برگزار و نماینده یونسکو نیز برای حضور در این نشست دعوت خواهد شد.
عبور مترو با رعایت فاصلهای بیش از ۱۵۰ متر از مسجد جامع
مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تاکید کرد: در صورت عدم تایید طرح فعلی برای عبور مترو از سوی شورای عالی فنی، باید مسیر مترو با رعایت فاصلهای بیش از ۱۵۰ متر از مسجد جامع تغییر یابد؛ این در حالی است که فاصله فعلی در نظر گرفته شده از سوی شرکت مترو، حدود ۲۰ متر است.
کرمزاده افزود: هیچ توافق رسمی و کتبی میان اداره کل میراث فرهنگی استان یا وزارتخانه با شرکت مترو برای عبور پروژه از این فاصله نزدیک وجود ندارد و تنها یک توافق شفاهی در گذشته مبنی بر ارائه طرح نهایی از سوی شرکت مترو بوده که شرط اصلی آن نیز تضمین عدم آسیب به این بنای تاریخی بوده است.
وی گفت: شرکت مترو بدون رعایت کامل ضوابط میراث فرهنگی اقدام به برخی عملیات اجرایی کرده و به همین دلیل پیشتر به صورت رسمی به این شرکت هشدار داده و نامهنگاری کردهایم.
کرمزاده افزود: اداره کل میراث فرهنگی استان برای حفاظت از مسجد جامع عتیق، محدودهای مشخص با فاصله ایمن تعیین کرده است که باید مسیر مترو خارج از آن طراحی و اجرا شود.
مکاتبه با دادستانی برای توقف عملیات اجرایی تا تعیین تکلیف نهایی
وی با اشاره به تمهیدات مشاور شرکت مترو مبنی بر استفاده از بالشتکهایی برای کاهش لرزش گفت: مشاوران شرکت مترو اصفهان اعلام کردهاند که این تجهیزات قادرند لرزش ناشی از عبور مترو را کاهش دهند و مانع آسیب به بناهای تاریخی شوند اما ما تاکید داریم تا زمانی که این موضوع به صورت علمی و دقیق اثبات نشود، پروژه نباید از حریم مسجد عبور کند.
کرمزاده ادامه داد: در همین راستا، مکاتباتی با دادستانی نیز صورت گرفته و خواستار توقف عملیات اجرایی تا تعیین تکلیف نهایی شدهایم.
مدیر کل میراث فرهنگی استان اصفهان تاکید کرد: اجازه نخواهیم داد مترو با شرایط فعلی از کنار مسجد جامع عتیق عبور کند، مگر اینکه تاییدیههای لازم مبنی بر نبود آسیب به بنا ارائه شود.
کرمزاده اظهار داشت: در حال حاضر، مشاور طرحهای خود را آماده کرده و قرار است با نظارت معاونت میراث فرهنگی کشور، این طرحها در سطح ملی بررسی شود.
به گفته یک باستان شناس همه ما می دانیم اصفهان یک شهر تاریخی با حداقل قدمت ۶ هزارساله است که هرجا قدم برمی دارید حتی در عمق پنج متری شهر به داده های تاریخی می رسید؛ برای شهری با این قدمت این موضوع چیز عجیبی نیست اما نحوه برخورد ما و حفاظت از این آثار است که اهمیت پیدا می کند.
48
