recive خوزستان _ با گسترش دنیای مجازی و افزایش کسب وکارهای آنلاین، جرایم سایبری نیز پیچیده تر شده اند. یکی از این جرایم نوظهور،«کلاهبرداری مثلثی» است که در آن سه طرف شامل *کلاهبردار (فروشنده جعلی)*, *خریدار* و *فروشنده واقعی* درگیر میشوند. این جرم بیشتر در فضای فروشگاههای آنلاین، سایتهای آگهی و اپلیکیشن های خرید اتفاق میافتد.
شیوه عملکرد کلاهبرداران
۱. جلب اعتماد خریدار:
– کلاهبردار آگهی فروش یک کالا (مثلاً گوشی موبایل) را از فروشنده واقعی کپی کرده و در جای دیگری منتشر میکند.
– هنگام تماس خریدار، شماره کارت فروشنده واقعی را به او میدهد (با این بهانه که شماره حساب خودش مشکل دارد).
۲. دریافت پول از خریدار:
– خریدار پس از واریز پول به حساب فروشنده واقعی، فیش پرداخت را برای کلاهبردار ارسال میکند.
۳. فریب فروشنده واقعی:
– کلاهبردار همان فیش را به فروشنده واقعی نشان میدهد و ادعا میکند خودش خریدار است.
– فروشنده، بدون اطلاع از ماجرا، کالا را برای کلاهبردار ارسال میکند.
– در نهایت، خریدار پول داده اما کالایی دریافت نمیکند، فروشنده کالا را از دست میدهد و کلاهبردار با پول و کالا فرار میکند.
چرا به آن «مثلثی» میگویند؟
این جرم به دلیل مشارکت سه طرف اصلی (کلاهبردار، خریدار و فروشنده واقعی) و ایجاد یک چرخه فریب به شکل مثلث، این نام را گرفته است.
نمونه واقعی در ایران
در سال ۱۴۰۱، پلیس فتا از دستگیری فردی در تهران خبر داد که با ایجاد حسابهای جعلی در شبکه های اجتماعی، اقدام به کلاهبرداری مثلثی می کرد. این فرد با انتشار آگهی های فروش لوازم الکترونیکی، بیش از ۲۰ قربانی را فریب داد و مبالغ کلانی را به سرقت برد.
هشدارهای پلیس فتا و قوه قضاییه
– پلیس فتا در بیانیه ای تأکید کرده است:
– از خرید در سایتهای نامعتبر یا فروشندگانی که هویت شان شفاف نیست، خودداری کنید.
– پیش از پرداخت، از طریق تماس تلفنی یا مراجعه حضوری، اصالت فروشنده را بررسی نمایید.
– هرگز فیش واریز را پیش از دریافت کالا ارسال نکنید.
قوه قضاییه نیز این جرم را تحت عنوان «کلاهبرداری رایانه ای» (ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه ای) پیگیری میکند و مجازات آن تا ۵ سال حبس و جزای نقدی است.
راههای پیشگیری
۱. خرید از پلتفرمهای معتبر:
– از سایتهایی استفاده کنید که سیستم پرداخت امن (درگاههای بانکی معتبر) و تضمین بازگشت وجه دارند.
۲. تأیید هویت فروشنده:
– شماره تماس، آدرس و مدارک فروشنده را بررسی کنید.
۳. مذاکره مستقیم با فروشنده:
– از ارتباط خارج از پلتفرمهای اصلی (مثل چت خصوصی در شبکه های اجتماعی) خودداری کنید.
کلاهبرداری مثلثی با سوءاستفاده از اعتماد کاربران در فضای مجازی، هر ساله قربانیان بیشتری میگیرد. آگاهی از نحوه عملکرد این جرم و رعایت نکات امنیتی، بهترین راه برای جلوگیری از آسیبپذیری است. در صورت مواجهه با چنین مواردی، حتماً به **پلیس فتا (www.cyberpolice.ir)** گزارش دهید.
هشدار: هرگز اطلاعات پرداخت یا فیش واریز را پیش از دریافت کالا در اختیار افراد ناشناس قرار ندهید!
* وکیل پایه یک دادگستری
46
