چرا قیمت گوشی و لپ‌تاپ در سال ۲۰۲۶ افزایش می‌یابد؟ نقش رم و هوش مصنوعی

به گزارش اخبار زنده، رم نقش حیاتی در عملکرد طیف گسترده‌ای از محصولات، از تلفن‌های هوشمند و تلویزیون‌های هوشمند گرفته تا تجهیزات پزشکی، ایفا می‌کند. افزایش شدید قیمت این قطعه، عمدتاً ناشی از رشد شتابان مراکز داده‌ای است که زیرساخت پردازش سامانه‌های هوش مصنوعی را تأمین می‌کنند؛ مراکزی که خود به حجم عظیمی از حافظه نیاز دارند. این روند، تعادل میان عرضه و تقاضا را برهم زده و در نهایت به افزایش هزینه‌ها برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان منجر شده است.

در شرایط عادی، تولیدکنندگان می‌کوشند افزایش‌های جزئی هزینه را جذب کنند، اما جهش‌های بزرگ معمولاً ناگزیر به مصرف‌کننده منتقل می‌شود؛ افزایشی که این‌بار به هیچ‌وجه اندک نیست.

استیو میسون، مدیرعامل شرکت سازنده رایانه CyberPowerPC، در این‌باره می‌گوید: «هزینه‌هایی که اکنون به ما اعلام می‌شود، نسبت به چند ماه قبل حدود ۵۰۰ درصد افزایش یافته است.» به گفته او، این روند به نقطه‌ای خواهد رسید که تولیدکنندگان را ناچار می‌کند در سیاست‌های قیمت‌گذاری خود تجدیدنظر کنند. میسون تأکید می‌کند: «هر محصولی که از حافظه یا فضای ذخیره‌سازی استفاده کند، به‌احتمال زیاد با افزایش قیمت روبه‌رو خواهد شد.»
 

رم؛ قطعه‌ای حیاتی با قیمتی صعودی

رم یا «حافظه دسترسی تصادفی» برای نگه‌داری موقت داده‌ها و کدها در هنگام کار دستگاه به‌کار می‌رود و نبود آن عملاً استفاده از رایانه را ناممکن می‌کند؛ به‌گونه‌ای که حتی خواندن این مطلب نیز بدون رم امکان‌پذیر نبود.

با توجه به فراگیر بودن این قطعه، دنی ویلیامز از شرکت PCSpecialist پیش‌بینی می‌کند روند افزایش قیمت‌ها تا سال ۲۰۲۶ ادامه یابد. او می‌گوید: «بازار در سال ۲۰۲۵ بسیار پررونق بوده است و اگر قیمت حافظه اندکی تعدیل نشود، احتمال کاهش تقاضای مصرف‌کنندگان در سال ۲۰۲۶ وجود دارد.»

به گفته ویلیامز، تأثیر این افزایش قیمت در میان تولیدکنندگان یکسان نیست. برخی شرکت‌ها با داشتن موجودی انبار بیشتر، افزایش قیمت ملایم‌تری را تجربه کرده‌اند؛ در حدود ۱٫۵ تا ۲ برابر. در مقابل، شرکت‌هایی که ذخایر محدودی دارند، ناچار شده‌اند قیمت‌ها را تا حدود ۵ برابر افزایش دهند.
 

نقش هوش مصنوعی در جهش قیمت‌ها

کریس میلر، نویسنده کتاب «جنگ تراشه‌ها»، هوش مصنوعی را «عامل اصلی» رشد تقاضا برای تراشه‌های حافظه می‌داند. به گفته او، نیاز سامانه‌های هوش مصنوعی به حافظه‌های پیشرفته با پهنای باند بالا، موجب افزایش تقاضا و در نتیجه رشد قیمت انواع تراشه‌های حافظه شده است. میلر تأکید می‌کند قیمت‌ها به‌شدت تابع عرضه و تقاضا هستند و در شرایط کنونی، تقاضا در سطحی بسیار بالا قرار دارد.

مایک هاوارد از مؤسسه TechInsights نیز به بی‌بی‌سی می‌گوید وضعیت بازار به نهایی شدن نیازهای حافظه ارائه‌دهندگان خدمات ابری برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ وابسته است. او معتقد است عرضه حافظه «بدون تردید» به سطح تقاضایی که شرکت‌های ابرمقیاس مانند آمازون و گوگل برای آن برنامه‌ریزی کرده‌اند، نخواهد رسید.

به گفته هاوارد، هم‌زمانی شفافیت تقاضا با محدودیت‌های عرضه باعث شده تأمین‌کنندگان به‌صورت مستمر و گاه شدید قیمت‌ها را افزایش دهند؛ تا جایی که برخی از آن‌ها حتی ارائه قیمت پیشنهادی را متوقف کرده‌اند، اقدامی نادر که از انتظار افزایش بیشتر قیمت‌ها در آینده حکایت دارد.

او می‌افزاید در رایانه‌های شخصی، حافظه معمولاً ۱۵ تا ۲۰ درصد از هزینه کل را تشکیل می‌داد، اما با قیمت‌های فعلی این سهم به ۳۰ تا ۴۰ درصد رسیده است؛ افزایشی که حاشیه سود اغلب محصولات مصرفی توان جذب آن را ندارد.

پیامدها برای بازار مصرف در سال ۲۰۲۶

با تداوم روند صعودی قیمت‌ها، مصرف‌کنندگان ناچار خواهند شد میان پرداخت هزینه بیشتر یا انتخاب دستگاه‌هایی با توان پایین‌تر تصمیم‌گیری کنند. استیو میسون می‌گوید: «اطلاعات بازار نشان می‌دهد قیمت‌گذاری و عرضه در سطح جهانی طی سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ یک چالش جدی خواهد بود.»

در همین حال، برخی شرکت‌های بزرگ به‌کلی از بازار مصرف فاصله گرفته‌اند. شرکت میکرون که پیش‌تر یکی از بزرگ‌ترین فروشندگان رم به‌شمار می‌رفت، در دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد فروش برند Crucial را متوقف می‌کند تا تمرکز خود را بر تقاضای مرتبط با هوش مصنوعی بگذارد. میسون این تصمیم را به‌منزله خروج یکی از بازیگران بزرگ بازار می‌داند؛ اقدامی که از یک سو انتخاب مصرف‌کنندگان را محدود می‌کند و از سوی دیگر ممکن است با آزاد شدن ظرفیت تولید، فرصتی برای دیگر تولیدکنندگان ایجاد کند تا تعادل نسبی برقرار شود.

به گفته مایک هاوارد، هزینه تولید یک لپ‌تاپ معمولی با ۱۶ گیگابایت رم در سال ۲۰۲۶ می‌تواند بین ۴۰ تا ۵۰ دلار افزایش یابد؛ افزایشی که «احتمالاً به مصرف‌کننده منتقل خواهد شد». او تأکید می‌کند تلفن‌های هوشمند نیز از این روند بی‌نصیب نخواهند ماند و هزینه ساخت یک گوشی هوشمند معمولی ممکن است تا ۳۰ دلار افزایش پیدا کند.

به گزارش اخبار زنده، ددر نهایت، دنی ویلیامز به پیامد دیگری اشاره می‌کند: «رایانه‌ها کالایی ضروری و ابزار روزمره زندگی مدرن هستند.» به گفته او، با افزایش قیمت حافظه، مصرف‌کنندگان یا باید برای دستیابی به عملکرد مورد نیاز خود هزینه بیشتری بپردازند، یا به دستگاه‌هایی با کارایی کمتر رضایت دهند؛ گزینه‌ای دیگر نیز وجود دارد و آن، کنار آمدن طولانی‌تر با فناوری‌های قدیمی‌تر است.