به گزارش recive، مصر که از اقدامات رژیم صهیونیستی، بهویژه در نزدیک به ۲ سال گذشته نگران شده، برای تقویت جایگاه خود در غرب آسیای آشفته، روابط نزدیکی با ۲ قدرت منطقهای غیرعرب، یعنی ایران، دشمن اصلی صهیونیستها و ترکیه، متحد آمریکا و عضو ناتو برقرار کرده است.
بنا بر روایت ایسنا؛ نشریه اماراتی نشنال با این مقدمه نوشت: با توجه به اختلافنظرهای دیرینه میان آنکارا و تهران و همچنین موانعی که قاهره در صورت تلاش برای اتحاد کامل با ایرانیان با آن مواجه خواهد شد، بعید به نظر میرسد که نزدیکی مصر به ترکیه و ایران به یک اتحاد نظامی سهجانبه منجر شود.
با این حال، تلاشهای قاهره برای تقویت روابط دوجانبه با این دو کشور، تهدیدی بالقوه برای رژیم صهیونیستی است که از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، لبنان، سوریه، ایران، یمن و قطر را هدف قرار داده و تنشهایی را با مصر و اردن ایجاد کرده است.
علاقهمندی مصر به گسترش روابط نظامی با ایران و ترکیه
نشنال ادامه داد: مصر در هفتههای اخیر، رزمایشهای مشترکی را با ترکیه در مدیترانه برنامهریزی کرده و واسطه توافقی بین ایران و بازرسان هستهای سازمان ملل شده که میتواند به تهران در برابر اسرائیل و ایالات متحده کمک کند. همچنین گفته میشود که مصر علاقهمند به تولید جداگانه پهپاد با ترکیه و ایران است.
«مایکل هانا» کارشناس غرب آسیا از گروه بینالمللی بحران در اینباره گفت: من کل این وضعیت را دوجانبه میدانم، نه نشانههایی از ظهور محوری متشکل از مصر، ترکیه و ایران.
اما تحلیلگران دیگر دیدگاههای متفاوتی دارند. «اسماعیل نعمان تلچی» استاد روابط بینالملل در دانشگاه ساکاریای ترکیه گفت: «از نظر تاریخی، ترکیه و ایران بر سر مسائل مختلف منطقهای، به ویژه در مورد درگیری در سوریه تنشهایی را تجربه کردهاند» اما به گفته او، تحولات پس از جنگ غزه پویایی منطقهای جدیدی را ایجاد کرده است که هر سه کشور را بر آن داشته تا مواضع و سیاستهای خود را دوباره ارزیابی کنند.
او تاکید کرد که «در صورت تشدید نظامی [با اسرائیل]، مصر احتمالاً ترکیه و ایران را به عنوان کشورهای قابل اعتماد در منطقه در نظر میگیرد، چراکه هر سه آنها اسرائیل را به عنوان یک تهدید مشترک ارزیابی میکنند.»
مصر برای سالها، پیش از شروع بهبود روابطش با ایران و ترکیه در حدود سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، به شدت با هر دو کشور اختلاف داشت اما این روند (بهبود ورابط) پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳ شتاب بیشتری گرفت.
نشنال با ارائه جزئیاتی درباره روند قطع روابط میان تهران و قاهره که به ماجرای پناه دادن مصر به پادشاه مخلوع ایران در سال ۱۹۷۹ بازمیگردد، تاکید کرد که ایران نیز باتوجه به تحولات منطقه در سالهای اخیر برای برقراری روابط با مصر بسیار مشتاق است.
ایران تمایل کافی را برای تغییر صفحه نشان داده است
«محمدعلی سید حنایی» از اندیشکده دیپلماسی ملل در تهران معتقد است که ایران تمایل کافی را برای تغییر صفحه با بازیگران عربی که با آنها اختلاف داشته، نشان داده است.
وی تاکید کرد: ایران قصد دارد اختلافات و دشمنیها و مشکلات قبلی خود را که قبلاً با کشورهای منطقه داشت، دوباره بررسی کند.
سید حنایی توضیح داد که یک نشانه قوی از «حسن نیت» ایران نسبت به منطقه، زمانی آشکار شد که این کشور به تازگی توافقی را با میانجیگری مصر برای از سرگیری بازرسیها از سایتهای هستهای خود توسط کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی امضا کرد.
به نوشته نشنال، این توافق در تئوری میتواند اسرائیل و ایالات متحده را از توجیه حمله به سایتهای هستهای ایران، آنطور که در ماه ژوئن انجام دادند، محروم کند.
روزهای سخت مصر با همسایگان
نشریه اماراتی تاکید کرد: اما این دوران برای مصر که انگیزه اصلیاش برای ایجاد اتحاد، چالشهای گستردهای است با آن روبروست، دوران سختی به شمار میآید. منطقهای که جنگ غزه و رفتار اسرائیل آن را دگرگون کرده است.
علاوه بر جنگ غزه که در مرز شرقی مصر در جریان است و صدها هزار فلسطینی را تهدید میکند، مصر از اختلافات سیاسی به ظاهر لاینحل در لیبی، همسایه غربی خود که اغلب به خشونت منجر میشود، نگران است. این کشور از جنگ داخلی سودان، همسایه جنوبی خود، بسیار نگرانتر است.
مصر همچنین با اتیوپی بر سر ساخت سد بزرگی بر روی نیل که قاهره معتقد است، میتواند بر سهم آن از آب نیل تأثیر بگذارد، اختلاف دارد.
این منابع گفتند که مصر در مواجهه با این چالشهای متعدد، دامنه نفوذ خود را فراتر از روابط نزدیکتر با ایران و ترکیه گسترش میدهد تا مانع از آن شود که اسرائیل از قدرت نظامی خود و حمایت بیقید و شرط ایالات متحده برای تغییر شکلغرب آسیا به دلخواه خود استفاده کند.
مزایای تشکیل اتحاد منطقهای توسط مصر، ترکیه و ایران
نشنال با اشاره به اینکه مصر علاوهبراین به دنبال همکاریهای امنیتی و دفاعی با پاکستان و چین است، افزود: اما در حال حاضر، تواناییهای نظامی ترکیبی مصر، ترکیه و ایران نیرویی است که باید روی آن حساب کرد. این سه کشور ارتشهای بزرگ و مجهزی دارند که، به ویژه در مورد ایران و ترکیه، توسط صنایع نظامی گسترده و به سرعت در حال توسعه پشتیبانی میشوند.
این سه کشور همچنین آبراههای کلیدی را کنترل میکنند؛ کانال سوئز در مصر، تنگه هرمز ایران و تنگههای بسفر و داردانل ترکیه و جمعیتی نزدیک به ۳۰۰ میلیون نفر در مقایسه با ۱۰ میلیون نفر اسرائیل دارند.
«احمد داوود اوغلو» نخست وزیر سابق ترکیه در مصاحبه با روزنامه نشنال گفت که میتواند مزایای تشکیل یک اتحاد منطقهای توسط مصر، ترکیه و ایران را ببیند.
او خاطر نشان کرد: من فکر میکنم این چیزی است که به آن نیاز داریم. من میگویم که مثلث بزرگ در منطقه – ترکیه، ایران و مصر هستند، زیرا این سه کشور تجربه دیپلماتیک طولانی و سنتهای دیرینهای در زمینه حکومتداری و پتانسیل بسیار بالایی از نظر جمعیت، جغرافیا و غیره دارند.»
۳۱۲
