امیرمسعود عابدین: از بیابانهای خشک و بیآب و علف تا تپههای شنی، نیسان پاترول یک ماشین توقفناپذیر است که واژه «سرسختی» را دوباره معنا کرد. در طول بیش از هفت دهه و چندین نسل، نیسان پاترول به دلیل توانایی بینظیر در آفرود و استحکام فوقالعادهاش، احترامی جهانی کسب کرده است. در این بخش از کره زمین، پاترول یک اسطوره واقعی با جایگاهی افسانهای و طرفدارانی متعصب است. این خودرو برای مدتی طولانی یکی از پرفروشترین مدلها در خاورمیانه بوده است؛ به طوری که در سال ۲۰۲۳، پاترول دومین خودروی پرفروش در امارات متحده عربی پس از نیسان سانی بود. انتظار داریم این زنجیره موفقیت با معرفی نسل هفتم پاترول که جدیدترین و بدون شک بزرگترین نسخه آن است، همچنان ادامه یابد.
این خودرو در ایران هم طرفداران زیادی دارد و به عنوان رقیب مستقیم تویوتا لندکروزر شناخته میشود. در این مقاله قصد داریم تا نسلهایی از این شاسیبلند محبوب را که در ایران حضور داشتند، بررسی کنیم.
نسل سوم پاترول در جهان
سری ۱۶۰ از ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۹
براساس گزارش integratormedia، جانشین پاترول سری ۶۰ در سال ۱۹۸۰ از راه رسید و کد مدل ۱۶۰ به آن اختصاص داده شد. نسل سوم پاترول اولین در نوع خود بود که به نیازهای همه انواع مصرفکنندگان پاسخ میداد و برای آنها جذابیت داشت؛ این در حالی بود که دو نسل اول بیشتر خودروهایی با کاربرد خاص و نظامی بودند. سری ۱۶۰ نوآوریهای متعددی از جمله گیربکس اتوماتیک، اتاق ۵ در، چیدمان کابین ۷ نفره و سیستم تهویه مطبوع را معرفی کرد. علاوهبر این، پاترول با چندین گزینه موتور بنزینی و دیزلی عرضه میشد. سری ۱۶۰ را میتوان اولین پاترول برای عموم مردم دانست، چرا که به امکانات رفاهی و ویژگیهای راحتیِ مورد پسند جامعه مجهز شده بود.
پاترول اما همچنان به نمایش سرسختی فوقالعاده خود ادامه میداد. نسل سوم پاترول در سال ۱۹۸۷ با تبدیل شدن به اولین خودروی دیزلی تاریخ که توانست رالی افسانهای پاریس-داکار را در بین ۱۰ تیم برتر به پایان برساند، به نقطه عطف بزرگی دست یافت. این پیروزی قدرتمندانه برای پاترول کار آسانی نبود. نیسان با شرکت کوکاکولا شریک شد و دو خودرو با پوشش زرد درخشان «فانتا لیمون» را برای این مسابقه ۱۳,۰۰۰ کیلومتری در سراسر اروپا، الجزایر، مالی، موریتانی و سنگال اعزام کرد. متاسفانه کامیون پشتیبانی تیم در مرحله دوم رالی خراب شد، در حالی که یکی از دو خودروی شرکتکننده پس از غلت خوردن از یک تپه شنی دچار حادثه شدیدی شد. بهرغم این شرایط ناگوار، پاترول باقیمانده موفق شد مسابقه را به پایان برساند، آن هم بدون قطعات یدکی و پشتیبانی! این شاهکار فوقالعاده، شهرت پاترول را به عنوان یک شاسیبلند ۴×۴ قدرتمند در چشمانداز خودرویی جهان بیش از پیش تثبیت کرد. نسل سوم نیسان پاترول همچنین اولین مدلی بود که در ژاپن «نیسان سافاری» نامیده شد؛ نامی که بعدها شهرت جهانی پیدا کرد.
اولین حضور پاترول در ایران
سری ۱۶۰ و فیسلیفت ۲۶۰ (۱۳۶۶ تا ۱۳۸۲)
مشهورترین و ملموسترین نسل نیسان پاترول برای ایرانیان، نسل سوم جهانی است که در قالب سریهای ۱۶۰ و ۲۶۰ توسط پارسخودرو به صورت گسترده عرضه شد. پارسخودرو این پاترول را در انواع مختلفی از جمله نسخههای ۳ در (فاصله محوری کوتاه)، ۵ در (فاصله محوری بلند) و حتی نمونههای وانت روانه بازار کرد.
پس از عرضه نسخههای اولیه سری ۱۶۰، ژاپنیها دست به ارتقای آن زدند که به خلق سری ۲۶۰ (فیسلیفت) انجامید و پارسخودرو نیز همین نمونه را به بازار فرستاد. بارزترین تفاوت این دو سری در بخش ظاهری بود؛ چراغهای گرد جلو در سری ۱۶۰، جای خود را به چراغهای مستطیلی مدرنتر در سری ۲۶۰ دادند و سبک رنگآمیزی بدنه نیز دستخوش تغییر شد. طراحی ظاهری این خودرو کاملا جعبهای، کلاسیک و مبتنی بر خطوط مستقیم است. زاپاس تعبیه شده روی در عقب و چراغهای عمودی پشتی از دیگر المانهای ظاهری پاترول به شمار میروند.
کابین پاترول سری ۱۶۰ و ۲۶۰ در نهایت سادگی و با تمرکز مطلق بر عملکرد طراحی شده است. فرمان دو شاخ، پشتآمپرهای آنالوگ ساده و کنترلرهای دستی سیستم تهویه، گویای بیآلایشی این خودرو هستند. از نظر رفاهی نباید انتظار خاصی داشت؛ فرمان هیدرولیک سفارشی و سیستم تهویه مطبوع (کولر) تنها آپشنهای شاخص آن هستند و حتی شیشهبالابرهای خودرو نیز دستی طراحی شدهاند. بسیاری از مالکان امروزی، صندلیها و تودوزی خودرو را با نمونههای مدرن تعویض میکنند تا راحتی آن افزایش یابد.
پارسخودرو این نسل را با دو پیشرانه متفاوت ۴ سیلندر و ۶ سیلندر بنزینی عرضه کرد:
موتور ۴ سیلندر ۲.۴ لیتری (کاربراتوری) : این پیشرانه خروجی ضعیف ۱۰۵ اسببخار قدرت و ۱۸۷ نیوتونمتر گشتاور را ارائه میدهد. نیرو از طریق یک گیربکس ۴ سرعته دستی به چهار چرخ منتقل میشود. عملکرد این موتور بر روی بدنه سنگین پاترول بسیار کند است (شتاب صفر تا صد حدود ۲۰ ثانیه).
موتور ۶ سیلندر ۴ لیتری (کاربراتوری) : این پیشرانه قدرتمندتر که محبوبیت فوقالعادهای میان آفرودرها دارد (به ویژه در مدلهای ۵ در)، توانایی تولید ۱۴۰ اسببخار قدرت و ۲۹۰ نیوتونمتر گشتاور را داراست. این نسخه نیز با گیربکس ۴ سرعته دستی جفت شده و شتاب صفر تا صد ۱۷ ثانیهای دارد.
در دو سال پایانی تولید پاترول در ایران (سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲)، تحول مهمی رخ داد. موتورهای قدیمی کاربراتوری جای خود را به یک پیشرانه ۴ سیلندر ۲٫۴ لیتری انژکتوری با ۱۶ سوپاپ دادند که مجهز به سیستم میلسوپاپ دوبل (DOHC) بود. این موتور که با خودروی نیسان رونیز مشترک است، قادر بود ۱۴۰ اسببخار قدرت (۴۵ اسببخار بیشتر از موتور ۴ سیلندر قبلی) تولید کند. این نسخه به دلیل مصرف سوخت بهینهتر و بازدهی بالاتر، محبوبیت بالایی دارد.
نسل چهارم پاترول در جهان
سری Y۶۰ از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۷
نسل چهارم نیسان پاترول با کد Y۶۰، جهش نوآورانه بزرگی از نظر راحتی و رفاه بود. برجستهترین پیشرفت، ارتقای سیستم تعلیق به ساختار فنر لول در هر چهار چرخ بود که در مقایسه با سیستم فنر شمش اسلاف خود، یک فناوری پیشرفته در آن زمان به شمار میرفت. این نقطه عطف بزرگ در مسیر تکامل پاترول با اضافه شدن فرمان هیدرولیک و دنده عقب سنکرونیزه تکمیل شد. این سهگانه ارتقایافته، نیسان پاترول را به بخش خودروهای لوکس سوق داد، در حالی که سرسختی ذاتی آن دستنخورده و بدون تغییر باقی ماند. نیسان در واقع پاترول را به قلمرویی بالا کشید که پیش از آن در انحصار شاسیبلندهای لوکس اصیل مانند رنجروور آن زمان بود.
دومین حضور پاترول در ایران
سری Y۶۰ معروف به «سافاری»
نسل چهارم جهانی پاترول با کد Y۶۰، دومین نسلی است که به کشورمان راه یافت. این نسل برخلاف مدلهای ۱۶۰ و ۲۶۰، هرگز روی خط تولید پارسخودرو نرفت، بلکه در تعداد بسیار محدود و به صورت کاملا وارداتی وارد کشور شد. در بازار ایران، این سری را بیشتر با نام اصیل آن یعنی «نیسان سافاری» میشناسند.
سری Y۶۰ نخستین تلاش جدی نیسان برای لوکسسازی و ارتقای رفاهی پاترول بود. این خودرو با ابعادی بزرگتر، چهرهای به مراتب باابهتتر و کابینی مجهزتر (دارای شیشههای برقی، سیستم تهویه مطبوع خودکار و…) عرضه شد. تحول بزرگ Y۶۰ در بخش فنی، بهینهسازی سیستم تعلیق و جایگزینی فنرهای شمش با فنرهای لول بود که سواری فوقالعاده نرمتر و پایداری بهتری را نسبت به قبل به ارمغان آورد.
این خودرو در نسخههای وارداتی عمدتا به یک پیشرانه ۶ سیلندر ۴٫۲ لیتری تنفس طبیعی مجهز است که قدرت ۱۶۷ اسببخار و گشتاور ۳۲۵ نیوتونمتر را تولید میکند. وظیفه انتقال نیرو در این مدل بر عهده یک گیربکس ۵ سرعته دستی یا ۴ سرعته اتوماتیک است.
حضور نسل جدید در ایران
سری Y۶۳ از ۲۰۲۴ تاکنون
اکنون به جدیدترین پرچمدار میراث پاترول میرسیم؛ خودرویی که نیسان آن را «نماد ماجراجویی، افتخار و سرسختی در خاورمیانه» مینامد. نسل جدید با موجی از مدرنیته در طراحی داخلی و خارجی بر پایه نسل قبلی خود شکل گرفته، در حالی که جسارت و ابهت ذاتی پاترول را حفظ کرده است. پاترول جدید ظاهری بسیار پیشرفته دارد و با زیرساختهای فنی و ویژگیهای تکنولوژیک پیشرفتهتری همراه شده است.
نیسان پاترول جدید منحصرا توسط دو گزینه پیشرانه V۶ تغذیه میشود. نسخه پایه یک موتور ۳٫۸ لیتری تنفس طبیعی V۶ است که ۳۱۶ اسب بخار قدرت و ۳۸۶ نیوتنمتر گشتاور تولید میکند. اما قلب تپنده اصلی، پیشرانه ردهبالای جدید یعنی یک موتور ۳٫۵ لیتری توئینتوربو V۶ است که ۴۲۵ اسب بخار قدرت و ۷۰۰ نیوتنمتر گشتاور را به رخ میکشد. هر دو موتور با یک گیربکس اتوماتیک ۹ سرعته جدید جفت شدهاند.
در داخل پاترول کاملا جدید، شما با انواع ویژگیهای فناوری که از یک شاسیبلند لوکس امروزی انتظار میرود، پذیرایی میشوید. سیستم چندرسانهای با یک نمایشگر افقی ۲۸٫۶ اینچی یکپارچه ارتقا یافته است که شامل دو صفحه نمایش لمسی ۱۴٫۳ اینچی با سرویسهای گوگل است. تکمیلکننده این سیستم سرگرمی مرکزی ردهبالا، یک سیستم صوتی پریمیوم کلیپش (Klipsch) با ۱۲ بلندگو است که چیدمان صدای فراگیر اختصاصی و بهینهسازیشده برای پاترول را ارائه میدهد. آخرین پاترول بدون شک یک ارتقای تمامعیار نسبت به نسل قبلی خود است و این بهروزرسانی چشمگیر، پاترول را به ویژگیهای آیندهنگرانه مجهز میکند در حالی که DNA سرسخت آن را دستنخورده نگه میدارد.
پس از غیبتی طولانی و همچنین تغییراتی در قوانین واردات، اخیرا شاهد ورود آخرین و جدیدترین نسل پاترول در ایران هستیم. این خودرو در حال حاضر با قویترین موتور و در تیپ پلاتینیوم به بازار کشورمان راه یافته است.
نیسان پاترول ۲۰۲۶ با برچسب قیمتی ۷۰ میلیارد تومان، این روزها یکی از گرانترین خودروهای صفر کیلومتر موجود در بازار ایران به حساب میآید. جالب است بدانید که براساس تصاویر قدیمی موجود، در سال ۷۲ قیمت نیسان پاترول ۲ در حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان بوده است.
۲۲۷۳۲۲