به گزارش خبرگزاری recive، سیستم تمامچرخ محرک (AWD)، یکی از محبوبترین ویژگیها برای خریدارانی است که در مناطق برفخیز (حتی مناطقی با بارشهای پراکنده) زندگی میکنند. ایده این سیستم ساده است: اگر خودرو بتواند به جای دو چرخ، نیرو را به هر چهار چرخ بفرستد، باید در شرایط لغزنده، چسبندگی بهتری داشته باشد.
با این حال، اصطلاح نزدیک دیگری که احتمالا به گوشتان خورده، سیستم چهارچرخ محرک (۴WD) است. برخلاف آنچه ممکن است دپارتمانهای بازاریابی برخی خودروسازان به شما القا کنند، تفاوت قابلتوجهی میان ۴WD و AWD وجود دارد.
اما تفاوت واقعی میان AWD و ۴WD چیست؟ کدامیک برای برف، رانندگی روزمره و استفاده در مسیرهای آفرود بهتر است؟ و آیا اصلا به هیچکدام از آنها نیاز دارید؟
سیستم تمامچرخ محرک (AWD) چیست؟
به زبان ساده، یک سیستم AWD نیرو را به هر چهار چرخ خودروی شما میفرستد. اما سیستمهای AWD متفاوتی وجود دارند و هر کدام کمی متفاوت از دیگری کار میکنند.
سیستم AWD پارهوقت (Part-Time AWD)
اگر در سال ۲۰۲۶ صاحب یک خودروی تمامچرخ محرک باشید، به احتمال زیاد خودروی شما از یک سیستم AWD پارهوقت استفاده میکند. در این سیستم، نیروی موتور از طریق گیربکس به یکی از محورها (اکسلها) منتقل میشود و سپس یک مجموعه کلاچ، گشتاور را به صورت خودکار و کاملا یکپارچه از آن محور اصلی به محور دیگر هدایت میکند.
در این حالت، خودرو در شرایط رانندگی عادی عملا یک خودروی دیفرانسیل عقب یا دیفرانسیل جلو است؛ این موضوع به این بستگی دارد که شاسی خودرو متمایل به عقب (Rear-biased) باشد یا متمایل به جلو (Front-biased). خودروهای لوکس و اسپرت معمولا تمایل به عقب دارند، در حالی که خودروهای ارزانتر و معمولیتر معمولا تمایل به جلو هستند. در این سیستم، مکانیزم «نیرورسانی به هر چهار چرخ» تنها زمانی فعال میشود که خودرو تشخیص دهد به آن نیاز است.
سیستم AWD دائمی (Full-Time AWD)
بیشتر مدلهای سوبارو و برخی از مدلهای آئودی سیستم AWD دائمی را ارائه میدهند؛ از این رو، این دو برند تمام هویت خود را حول محور سیستمهای AWD اختصاصیشان بنا کردهاند. در این سیستم، یک دیفرانسیل مرکزی به طور مداوم نیرو را بین هر دو محور توزیع میکند. این ویژگی باعث میشود که این خودروها در جادههای خاکی نسبت به سیستمهای پارهوقت کارآمدتر باشند، اما در مقابل، مصرف سوخت بیشتری دارند.
سیستم AWD هیبریدی (Hybrid AWD)
در این میان، سیستمهای AWD هیبریدی از نظر مفهومی سادهتر هستند؛ چرا که در آنها نیروی یک جفت از محورها توسط یک موتور بنزینی و محور دیگر توسط موتورهای الکتریکی تامین میشود. به عنوان مثال، خودروهای هیبریدی AWD تویوتا در واقع خودروهایی دیفرانسیل جلو (FWD) هستند که یک موتور الکتریکی به محور عقب آنها متصل شده است.
بسیاری از خودروهای اسپرت هیبریدی و موتوروسط مانند نسل دوم آکورا NSX یا شورولت کوروت E-Ray این فرمول را معکوس کردهاند؛ یعنی چرخهای عقب را با یک موتور بنزینی بزرگ در پشت کابین تغذیه میکنند، در حالی که موتورهای الکتریکی را در بخش جلو جای دادهاند.
به زبان ساده: اگر خودروی شما یک شاسیبلندِ شاسیمستقل (Body-on-Frame) یا یک پیکاپ تراک نباشد و در عین حال بتواند نیرو را به هر چهار چرخ بفرستد، به احتمال زیاد سیستم آن AWD است. این سیستم که در همه خودروها از هوندا CR-V گرفته تا هر مدل مرسدس بنز با نشان ۴Matic و تقریبا تمام مدلهای لامبورگینی در قرن بیست و یکم دیده میشود، اکنون به یک فناوری همهگیر تبدیل شده و در درجه اول برای خودروهای سواری معمولی و استفادههای جادهای طراحی شده است.
سیستم چهارچرخ محرک (۴WD) چیست؟
سیستم چهارچرخ محرک یا همان ۴x۴، نیرو را به صورت همزمان به هر چهار چرخ میفرستد. هدف از این سیستم، بهبود چسبندگی در مسیرهای آفرود یا در شرایط بسیار لغزنده مانند یخزدگی، باران شدید و برف عمیق است.
سیستم ۴WD چگونه کار میکند؟
در شاسیبلندهای بزرگ یا پیکاپهای شاسیمستقل، شما تقریبا با سیستم ۴WD سرکار دارید؛ خودروهایی مانند فورد F-۱۵۰، جیپ رانگلر، تویوتا تاکوما و لندروور دیفندر از این دستهاند.
خودروهای ۴WD که برای آفرود واقعی طراحی شدهاند، دارای یک اهرم، کلید چرخشی یا دکمههایی هستند که به شما اجازه میدهند به صورت دستی بین سه حالت مختلف انتخاب کنید:
-
۲H: (دو چرخ محرک، که معمولا دیفرانسیل عقب است)
-
۴H: (چهارچرخ محرک، دنده سبک برای سرعتهای بالاتر)
-
۴L: (چهارچرخ محرک، دنده سنگین برای صخرهنوردی و حرکت در زمینهای بسیار شیبدار)
در حالی که سیستم AWD گشتاور را در صورت نیاز به طور خودکار و یکپارچه بین محورهای جلو و عقب تقسیم میکند، سیستم ۴WD تنها زمانی درگیر میشود که حالت ۴H یا ۴L انتخاب شده باشد. با این کار، میلگاردانهای جلو و عقب به صورت دائمی به یکدیگر قفل میشوند تا زمانی که شما دوباره آن را به حالت ۲H برگردانید.
سیستم ۴WD به جای دیفرانسیل مرکزی، از یک «جعبه انتقال» (تایم اوت یا ترنسفر کیس) برای سوییچ بین حالت دو چرخ و چهار چرخ استفاده میکند. در حالت ۴H یا ۴L، محورهای جلو و عقب همیشه با سرعت یکسانی میچرخند؛ این بدان معناست که هنگام رانندگی روی آسفالت معمولی و خشک (به ویژه هنگام پیچیدن خودرو)، سیستم ۴WD نباید به هیچ وجه درگیر باشد. انجام این کار میتواند باعث فشار و قفلشدگی در جعبه انتقال، سایش سریع لاستیکها و حتی آسیب جدی به سیستم انتقال قدرت (دیفرانسیل و گیربکس) شود.
به AWD نیاز دارم یا ۴WD؟
اگر به دنبال خودرویی برای صخرهنوردی یا حرکت در مسیرهای به شدت ناهموار و گِلی هستید، ماموریت به عهده ۴WD است. اما اگر صرفا میخواهید خودروی شما در رفتوآمدهای بارانی یا گهگاه برفی، چسبندگی و پایداری بیشتری داشته باشد، سیستم AWD قطعا گزینهای مناسبتر و بهینهتر از ۴WD خواهد بود.
در سناریوهای بارندگی خفیف که مسیر آنقدر لغزنده نیست که فعال کردن حالت ۴H را در یک پیکاپ توجیه کند، یک کراساوور AWD که در حالت عادی خود به صورت دیفرانسیل جلو حرکت میکند، بسیار کمتر از آن پیکاپ (که در حالت دو چرخ عقب محرک ۲H قرار دارد) مستعد سر خوردن و از دست رفتن کنترل است.
جدول مقایسه در یک نگاه:
| ویژگی | تمامچرخ محرک (AWD) | چهارچرخ محرک (۴WD) |
| هدف اصلی | چسبندگی و پایداری در جاده | توانمندی حرکتی در آفرود |
| نحوه عملکرد | خودکار و هوشمند | انتخاب توسط راننده |
| قطعات سختافزاری | مبتنی بر دیفرانسیل | مبتنی بر جعبه انتقال (Transfer Case) |
| حس رانندگی | یکپارچه و نرم | مکانیکی و خشک |
| مصرف سوخت | بهینهتر | بیشتر |
| بهترین کاربرد | برف، باران، رفتوآمدهای روزمره | مسیرهای مالرو، گلولای، صخرهنوردی |
نکته طلایی: جادوی لاستیک زمستانی
اگر همه شرایط یکسان باشد، داشتن سیستم AWD در بحث چسبندگی قطعا بهتر از نداشتن آن است؛ اما روی عبارت «اگر همه شرایط یکسان باشد» تاکید ویژهای وجود دارد. برخلاف تصور عموم، سیستم AWD هرگز جایگزینی برای لاستیکهای زمستانی مناسب نیست. تجربه رانندگی در زمستانهای سخت نشان میدهد که در یک طوفان برف، یک خودروی دیفرانسیل جلو (FWD) مجهز به لاستیکهای زمستانی، تقریبا در تمام روزهای هفته یک خودروی AWD مجهز به لاستیکهای چهارفصل را شکست میدهد!
کلام آخر
با تمام این اوصاف، لاستیکهای زمستانی و برترین سیستمهای AWD جهان نیز شما را روی برف رویینتن نمیکنند؛ شاید مهمترین سرمایه شما برای عبور از برف، جادههای خاکی یا صرفا داشتن احساس امنیت در مسیر محل کار، داشتن یک «ذهن و دستهای آرام و بیشتاب» پشت فرمان باشد.
منبع: motor۱
۵۸۳۲۲