نارضایتی از دموکراسی / چرا رضایت از کارکرد نهادهای دموکراتیک در جهان کاهش یافته است؟

نارضایتی از دموکراسی / چرا رضایت از کارکرد نهادهای دموکراتیک در جهان کاهش یافته است؟

recive – محمد حسین لطف‌الهی – پژوهش جدید موسسه افکارسنجی پیو (PEW)  نشان می‌دهد به طور میانگین ۶۴ درصد از بزرگسالان در ۱۲ کشور ثروتمند جهان شامل کانادا، فرانسه، آلمان، یونان، ایتالیا، ژاپن، هلند، کره جنوبی، اسپانیا، سوئد، بریتانیا و ایالات متحده از شیوه اجرای دموکراسی و کارکرد آن ناراضی هستند و تنها ۳۵ درصد می‌گویند از این موضوع رضایت دارند.
نرخ نارضایتی، از ۸ سال قبل که برای اولین بار این پژوهش در کشورهای یاد شده انجام شد به طور قابل توجهی کاهش یافته و ۴۹ درصد به ۶۴ درصد رسیده است. در سال ۲۰۱۷، ۴۹ درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی اعلام کرده بودند که از کارکرد دموکراسی در کشورشان رضایت دارند و ۴۹ درصد هم نارضایتی خود را از این مسئله ابراز کرده بودند. در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ روند نزولی رضایت از کارکرد دموکراسی ادامه داشت با این حال همه‌گیری پاندمی کرونا باعث شد تا در سال‌ ۲۰۲۱ نرخ رضایت از دموکراسی بار دیگر به حدود ۴۹ درصد بازگردد.

این نارضایتی لزوما به این معنا نیست که مردم به ارزش‌های دموکراتیک بدبین شده‌اند. نظرسنجی‌ها پیرامون ترجیح عمومی درباره سیستم سیاسی نشان می‌دهد همچنان اکثریت غالب شهروندان در کشورهای مورد مطالعه، دموکراسی را بهترین شیوه حکومت می‌دانند.
بلندتر شدن لیست کشورها هرچند میانگین رضایتمندی را بالا می‌برد اما همچنان نشان می‌دهد که نارضایتی از کارکرد دموکراسی جنبه عمومی‌تری دارد و به تعدادی کشور خاص محدود نمی‌شود. موسسه افکارسنجی پیو در نتایج نظرسنجی خود نوشته است که با اضافه شدن ۱۱ کشور به ۱۲ کشور قبلی، میانگین نارضایتی از ۶۴ درصد به ۵۸ درصد کاهش می‌یابد. درصد رضایتمندی نیز از ۳۵ درصد به ۴۲ درصد می‌رسد.
در اروپا میزان تفاوت در سطح رضایتمندی شهروندان کشورهای مختلف از کارکرد دموکراسی بسیار زیاد است. ۷۵ درصد سوئدی‌ها از کارکرد دموکراسی در کشور خود ابراز رضایت کرده‌اند در حالی که برای نمونه در یونان نرخ رضایت از کارکرد دموکراسی تنها ۱۹ درصد است.
تفاوت سطح رضایتمندی در میان کشورهای آسیایی هم ثابت می‌کند نسبت مستقیمی میان رضایت از کارکرد دموکراسی و وضعیت منطقه‌ای وجود ندارد.
شهروندان هند بیش از شهروندان همه کشورهای آسیایی دیگر از کارکرد دموکراسی در کشور خود ابراز رضایت کرده‌اند (۷۴ درصد رضایت) و مردم ژاپن ناراضی‌ترین (۱۹ درصد رضایت) در این زمینه بودند.

همبستگی با عوامل اقتصادی
هرچند فاکتورهای متعددی ممکن است بر رضایت یا عدم رضایت شهروندان از کارکرد دموکراسی تأثیر بگذارد اما یکی از مهم‌ترین عوامل در این زمینه، وضعیت اقتصادی است. در کشورهایی که بخش بزرگی از جمعیت شرکت‌کننده در نظرسنجی وضعیت اقتصادی را خوب توصیف کرده‌اند، رضایت از کارکرد دموکراسی هم بالا بوده است.
هند، اندونزی، مکزیک، هلند و سوئد نمونه‌های بسیار خوبی در این زمینه هستند که در آن مردم از وضعیت اقتصادی رضایت دارند و به تبع آن از کارکرد دموکراسی در کشورشان ابراز رضایت می‌کنند.در مقابل، نارضایتی مردم از وضعیت اقتصادی در کشورهایی چون فرانسه، یونان، ایتالیا، ژاپن و کره جنوبی باعث شده تا آن‌ها از کارکرد دموکراسی در کشورشان هم ناراضی باشند.
تفاوت‌ها با سال گذشته
در مقایسه با سال ۲۰۲۴ میلادی، رضایت از کارکرد دموکراسی در ۵ کشور کانادا، آلمان، ایالات متحده، بریتانیا و آفریقای جنوبی افزایش یافته است. ۴ کشور از این ۵ کشور سال گذشته انتخابات سراسری داشته‌اند و به طور طبیعی رضایت حامیان احزاب برنده از کارکرد دموکراسی افزایش یافته است.

آلمان: در فوریه ۲۰۲۵، اتحادیه دموکرات مسیحی (CDU) و حزب شریک آن، اتحادیه سوسیال مسیحی (CSU)، در انتخابات پارلمانی این کشور پیروز شدند. رضایت از دموکراسی در سال ۲۰۲۵ در میان حامیان CDU و CSU افزایش یافت. این میزان در میان حامیان دو حزب دیگر آلمان، یعنی حزب سوسیال دموکرات و حزب سبزها، تقریباً بدون تغییر باقی ماند.
آفریقای جنوبی: کنگره ملی آفریقا (ANC) در انتخابات ماه مه ۲۰۲۴ بیشترین آرا را به دست آورد، اما برای اولین بار از زمان پایان آپارتاید، نتوانست اکثریت کرسی‌های مجلس ملی را کسب کند. رضایت در میان حامیان ANC اساساً بدون تغییر مانده، اما در میان حامیان اتحاد دموکراتیک، که به دولت ائتلافی با ANC پیوست، افزایش یافته است.
بریتانیا: حزب کارگر با پایان دادن به ۱۴ سال حکومت حزب محافظه‌کار، به اکثریت در پارلمان دست یافت. رضایت از دموکراسی در میان حامیان حزب کارگر به میزان قابل توجهی افزایش یافت، در حالی که در میان محافظه‌کاران تقریباً تغییری نکرده است.
ایالات متحده: جمهوری‌خواهان ضمن حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان، اکثریت سنا و ریاست جمهوری را نیز به دست آوردند. از زمان برگزاری نظرسنجی سال ۲۰۲۴، رضایت جمهوری‌خواهان از دموکراسی به طور قابل توجهی افزایش یافته، در حالی که رضایت دموکرات‌ها کاهش چشمگیری داشته است.

کشور دیگری که رضایت از دموکراسی در آن طی سال گذشته افزایش یافته، کانادا است که اندکی پس از اتمام کار میدانی نظرسنجی ۲۰۲۵ پیو در آنجا، انتخابات برگزار کرد. در آن نظرسنجی، از هر ده کانادایی شش نفر از دموکراسی خود راضی بودند و در هفته‌های پس از آن، رأی‌دهندگان چهارمین پیروزی متوالی را برای حزب لیبرال رقم زدند.
در استرالیا، لهستان و کره جنوبی نیز پس از اتمام کار میدانی پیو، انتخابات سراسری برگزار شده است. بسیار شبیه به کانادایی‌ها، تقریباً از هر ده استرالیایی شش نفر در آخرین نظرسنجی ما از دموکراسی راضی بودند و رأی‌دهندگان متعاقباً حزب حاکم کارگر را مجدداً به قدرت بازگرداندند. لهستان و کره جنوبی از جمله کشورهایی هستند که رضایت از دموکراسی در آن‌ها بین سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ کاهش یافته است. در لهستان، کارول ناوروکی که از حمایت حزب قانون و عدالت برخوردار بود، در دور دوم انتخابات در ماه ژوئن به ریاست جمهوری رسید که به طور گسترده به عنوان توبیخی برای ائتلاف حاکم به رهبری نخست‌وزیر دونالد توسک تلقی شد. همچنین در ماه ژوئن، مردم کره جنوبی لی جائه-میونگ، نامزد حزب دموکرات را به ریاست جمهوری برگزیدند و حزب قدرت مردم به رهبری رئیس جمهور پیشین، یون سوک یول را شکست دادند. یون پس از اعلام کوتاه‌مدت حکومت نظامی در دسامبر ۲۰۲۴، استیضاح و سپس از سمت خود برکنار شد. 
۴۲