به گزارش recive، آیین رونمایی از سیامین اثر دکتر محمدرضا خالصی با عنوان «آیینِ آیینه»، در تالار غزل ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس با حضور جمعی از فرهیختگان، استادان دانشگاه و دوستداران ادبیات و فرهنگ برگزار شد.
در این مراسم که با حضور مهدی رنجبر، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس همراه بود، جمعی از استادان برجسته حوزه ادبیات و فلسفه اجتماعی از جمله دکتر محمدجعفر محلاتی، دکتر مجید اسکندری و دیگر صاحبنظران درباره اهمیت دوستی در زیست فردی و جمعی و جایگاه این مفهوم در سنت فکری ایرانی اسلامی سخن گفتند.
در بخش نخست مراسم، دکتر محمدجعفر محلاتی، دیپلمات پیشین و استاد مطالعات صلح، با تمجید از رویکرد علمی و فرهنگی دکتر خالصی، گفت: «دکتر خالصی، از چهرههای ممتاز مکتب شیراز است؛ هم در شعر، هم در حافظپژوهی، و هم در تفسیر متون عربی و انگلیسی. او با کتاب آیین آیینه، نهتنها ابوحیان توحیدی را بازخوانی کرده، بلکه فلسفه دوستی را که در روزگار ما مغفول مانده، دوباره احیا کرده است.»
وی با اشاره به روند جهانی فردگرایی و بحران ارتباطی در جوامع توسعهیافته افزود: «در حالیکه کشورهایی چون انگلستان و ژاپن به سمت ایجاد وزارتخانهای برای رسیدگی به ‘تنهایی’ پیش رفتهاند، ما نیازمند بازگشت به مفاهیم بنیادینی چون دوستی هستیم؛ مفهومی که میتواند گرهگشای بسیاری از بحرانهای اخلاقی، اجتماعی و حتی سیاسی امروز باشد.»
تأکید بر پیوند اندیشه حافظ، سعدی و ابوحیان در تداوم سنت دوستی
در ادامه، دکتر مجید اسکندری، استاد ادبیات دانشگاه شیراز، با اشاره به ریشههای تاریخی مفهوم «دوستی» در فرهنگ ایرانی-اسلامی، به ویژه در اندیشه حافظ و سعدی، اظهار داشت: «دوستی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی تاریخی برای زیست انسانی است. آنکس که آیین آیینه را درک میکند، حتماً با جهان سعدی و با ابوحیان مأنوس است.»
او با ستایش نقش دکتر محلاتی در ترویج اندیشه صلح و دوستی میان ملل، نوشتن مقدمه و مشارکت در تدوین این کتاب را جلوهای از همان اندیشه دانست و گفت: «کتاب *آیین آیینهها*، امتداد همان راهی است که سعدی در گلستان و بوستان آغاز کرد و امروز بیش از هر زمان، محتاج بازخوانی آن هستیم.»
در ادامه، دکتر محمدرضا خالصی، نویسنده کتاب، به همراه استادانی چون دکتر منیژه عبداللهی، دکتر حسین علیان، دکتر خسرو قاسمیان، دکتر کاظمی و استاد رومی در سخنانی به ابعاد گوناگون فلسفه دوستی، جایگاه آن در میراث فکری شیراز و ضرورت احیای آن در جامعه امروز پرداختند.
نگاهی به محتوای کتاب
کتاب آیین آیینه که توسط نشر «پرتو رخشید» منتشر شده، خوانشی معاصر از کتاب الصداقة و الصدیق اثر ابوحیان توحیدی شیرازی است. این اثر در دو فصل اصلی نگاشته شده است:
فصل نخست: واکاوی مفاهیم بنیادینی چون اخلاق در جامعه معاصر، انسان بهمثابه حیوان سیاسی، بحران نادوستی، خشونت سیاسی، و گسستهای اجتماعی
فصل دوم: معرفی ابوحیان بهعنوان یکی از انسانیترین متفکران قرن چهارم هجری، با تمرکز بر معرفتشناسی، انسانگرایی، نقد قدرت و تأملات فلسفی وی در باب دوستی
این اثر نهتنها به شناخت یکی از متفکران کمترشناختهشده شیراز میپردازد، بلکه تلاشی است برای پیوند اندیشههای کهن با نیازهای امروز جامعه انسانی.
