به گزارش خبرگزاری recive به نقل از ستاد خبری سیوششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران غریبپور گفت: ایران مهد شعر و ادب است و متأسفم بگویم که خیلیها قدر بزرگان شعر و ادب ایران را نمیدانند و تنها زمانی ابراز وجود میکنند که مثلاً مولانا را یک شاعر ترک معرفی میکنند. متأسفم بگویم که همین افراد برخی از شاعران را ملحد میدانند. به نظر من اگر مولوی، سعدی و حافظ نبودند جهان بشریت چیزی کم داشت.
وی افزود: همه این شاعران با دیدگاهی که دارند جهان را توصیف کردهاند، مثلاً اگر شما به شعرهای خیام نگاه کنید متوجه میشوید که او از نظر فنی و محتوایی چگونه جهان را توصیف کرده است. سعدی در بوستان یک داستان بینظیر درباره دیوان سومنات هند دارد که از نظر من یک نمایشنامه عروسکی است یا شاهنامه فردوسی مشحون آثار نمایشی متعددی است.
غریب پور ادامه داد: اپرای ایرانی براساس ردیفهای موسیقی ایرانی نوشته شده است و شیوه خواندن اپرای غربی نمیتواند محتوای درونی شده شعر فارسی را بیان کند. متأسفانه بسیاری از آهنگسازان ایرانی، اعتقادی به شیوهای که من در نوشتن اپرا دارم، نداشتند.
غریب پور در ادامه گفت: من اپرا را در ایران با تغزیه آغاز کردم و به نظرم تغزیه از نظر فرمی، اپرای ایرانی است. شاهنامه بزرگترین فیلمنامه جهان و اولین و بزرگترین متن اپرای جهان است. من تاکنون اپرای عاشورا، اپرای محتشم کاشانی، مولوی، حافظ، سعدی، خیام، عطار، لیلی و مجنون، اپرای عروسکی عشق را نوشته و روی صحنه بردهام. چند سالی است که اپرای همای و همایون را براساس اشعار خواجوی کرمانی نوشتهام و این اپرا ضبط شده است اما هنوز امکان اجرا پیدا نکرده است.
وی افزود: ما در ایران اگر تا پایان جهان بخواهیم اپرا کار کنیم متن ایرانی داریم؛ در واقع شاهنامه مهمترین منبع برای اجرای اپراست. نظامی، عطار و مولوی هم منبع بسیار مهمی برای خلق اپرا هستند. من در غرب اپراهای متعددی دیدهام اما با این که غربیها در خلق و اجرای اپرا از نظر فنی از ما بسیار قویتر هستند اما آنها با مشکل کمبود متن روبرو هستند و در این زمینه بسیار فقیرند. شما کافیست فقط رومئو و ژولیت را با لیلی و مجنون مقایسه کنید.
غریبپور ادامه داد: گوته آرزو میکرد ای کاش شاگرد شاگرد حافظ بود. من به عنوان کسی که حافظ را خوب خواندهام به همه ملت ایران پیشنهاد میکنم حافظ را با دقت بخوانند تا بتوانند ایران را کشف کنند. من به همه جوانان پیشنهاد میکنم حافظ، خیام، فردوسی، مولوی و سعدی را خوب بخوانند تا دریابند ما چه بزرگانی داشتهایم. به نظرم ضرورت این وجود دارد به جای افتخار برای روی صحنه بردن نمایشنامههای غربی، به سراغ آثار ادبی خودمان برویم. خوشحالم که امروزه در غرب به اهمیت و جایگاه آثار بزرگان ادب فارسی در جهان پی بردهاند.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: اگر ما به ادبیات خودمان بیاعتنا باشیم بیشک در جهان حرفی برای گفتن نخواهیم داشت.
غریب پور درادامه درباره جنبههای دراماتیک شاهنامه و آثار کلاسیک ادبیات فارسی گفت: ما با به کارگیری تعزیه نشان دادیم که ملتی باهوش و ذکاوت هستیم. برخی از روشنفکران ما تصور میکنند که تعزیه محدود به واقعه کربلا بود. یکی از دلایلی که تعزیه تا امروز مهجور مانده، این بود که روشنفکران گمان میکردند تعزیه کهنه یا در ادامه باورهای خرافی است که جلوی رشد و ترقی را میگیرد.
غریب پور درباره اقبال اپرای عاشورا در داخل و خارج از کشور گفت: وقتی اپرای عاشورا اجرا شد خیلی از افرادی که مخالف بودند هم در سکوت فرو رفتند و فهمیدند که میشود این کار را کرد. زمانی که اپرای مولوی هم روی صحنه رفت، همین اتفاق افتاد. اپرای مولوی بارها در تهران و شیراز و دبی و رم اجرا شده و تأثیری که برای مخاطب داشته برای خودم جالب بوده است. مولوی در میان تمام شخصیت نمایشیام یک ویژگی منحصر به فرد دارد.
در دوران کرونا دوباره اپرای مولوی را احیا کردم و این اپرا برای سومین بار در ایران روی صحنه رفت و بهزودی نیز قرار است این اپرا در جشنواره چخوف در روسیه روی صحنه برود.
این کارگردان پیشکسوت ادامه داد: در حال حاضر خیلی از کشورها اپرا ندارند. مثلاً سوئد و هلند اپرا ندارند اما ایران اپرا دارد و اتفاقاً اپرای ایرانی در جهان با اقبال روبرو شده است.
غریب پور درباره وضیعت آموزش اپرا در کشور گفت: در حال حاضر هیچ مرکز و نهادی برای آموزش اپرا در کشور وجود ندارد و متأسفم بگویم اپرا در ایران دلسوزی هم ندارد. امیدوارم صدای من را معاون هنری و سایر مدیران هنری کشور بشنوند و برای ایجاد مرکزی برای آموزش اپرا در کشور بیندیشند تا بتوانیم تجربیاتمان را به نسلهای بعد منتقل کنیم.
در این نشست بخشهایی از اپرای مولوی برای حاضران پخش شد و در ادامه غریب پور به برخی از پرسشهای حاضران پاسخ داد.
سیوششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران از ۱۷ اردیبهشت آغاز شده و تا ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ با شعار «بخوانیم برای ایران» در محل مصلای امام خمینی(ره) ادامه خواهد یافت. همزمان با برگزاری بخش حضوری نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ تهران، بخش مجازی نمایشگاه نیز در سامانه book.icfi.ir امکان خرید غیرحضوری کتاب را برای علاقهمندان فراهم کرده است.
۲۴۴۵۷