باز مذاکرات هسته ای ؛ باز ناز فرانسوی!
باز مذاکرات هسته ای ؛ باز ناز فرانسوی!
این تهدید فرانسوی یادآور موش دوانی های فرانسه در دورهای پایانی مذاکرات برجام است و حداقل دو معنا و مفهوم سیاسی مشخص دارد: اولا به نظر می رسد مثل دفعه پیش در زمانی که مذاکرات در حال رسیدن به نتیجه نهایی است، فرانسه وارد میدان شده است. از این منظر موضع گیری فرانسه به خودی خود نشان دهنده پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا و ورود آن به مراحل نهایی و نتیجه گیری است. ثانیا این موضع گیری نشان دهنده ناز فرانسویها برای مذاکرات و در واقع نوعی باج خواهی است. فرانسه از این طریق می خواهد مذاکرات را به گروگان گرفته و آزادی آن را مشروط به تامین منافع فرانسه نماید.
فرانسه در پایان برجام نیز نقش مشابهی را ایفا نمود. در حالیکه سایر طرفهای برجام، از جمله قدرتهای اروپایی دیگر مانند فرانسه و آلمان، از ایفای چنین نقش منفی و باج طلبانه ای اجتناب کردند. این امر نشانگر برخورد غیردوستانه فرانسه در مقایسه با سایر قدرتهای درگیر در برجام است. آلمان و انگلستان هم می توانستند چنین کارشکنی هایی نمایند اما نکردند. دیپلماسی جمهوری اسلامی به جای باج دادن به این زیاده خواهی ها باید این موضع منفی را در روابط سیاسی و اقتصادی خود در نظر گرفته و تسلیم باج خواهی فرانسه نشود و در عوض از طریق تقویت همکاری نزدیکتر با رقبای اروپایی فرانسه، این کشور را به دلیل ایفای نقش منفی در مذاکرات تنبیه نماید.
متاسفانه فرانسه از طریق این باج خواهی ها به منافعی در بازار ایران دست یافته است. بخش بزرگی از بازار خودرو ایران، از طریق شرکتهای اتومبیل سازی رنو و پژو، در اختیار فرانسه قرار گرفته است در حالیکه شرکتهای رقیب خودرو سازی در آلمان، ایتالیا، انگلستان و ژاپن می توانند پاسخ بهتری به نیازهای بازار خودروی ایران باشند. این امر با توجه به مواضع مخرب فرانسه توجیه سیاسی درستی نیز دارد.
دلیل اصلی ناز کردن فرانسویها برای ایران، عدم وجود رابطه ای محکم میان ایران و سایر قدرتهای اروپایی است. اگر ایران روابط نزدیکی با آلمان، انگلستان و ایتالیا داشت می توانست باج خواهی فرانسه را نادیده بگیرد و به راحتی آن را مجازات نماید و از طریق رابطه با سایر قدرتهای اروپایی نیازهای سیاسی و اقتصادی خود را تامین نماید اما بی توجهی به این مقوله موجب شده فرانسه ایران را منزوی، آسیب پذیر و ناچار ببیند و در مراحل حساسی، چون برهه کنونی، باج خواهی نماید.
* استاد مطالعات اسرائیل دانشگاه تهران
