به گزارش خبرگزاری recive روزنامه هم میهن نوشت:
کشور ما تولید انرژی کم ندارد، ۲۹۰ میلیارد مترمکعب گاز تقریباً معادل مصرف کل اتحادیه اروپا است. تولید روزانه ۳.۸ میلیون بشکه نفت و میعانات هم معادل مصرف کشوری با ۲۵۰ میلیون جمعیت است، پس این ابر بحران انرژی از کجا اینگونه انباشته شده است؟
پاسخ در مدیریت اشتباه انرژی و طراحی غلط در مسیر نحوه استفاده از انرژی کشور است.
هر ۱۴ دولت، مدیریت تولید را با مدیریت انرژی اشتباه گرفته بودند. هر جا تولید بیشتر از مصرف بود بهدلیل جوان بودن میدانهای گازی یا نفتی و نصب پالایشگاههای جدید بود، بنابراین فکر کردیم که مدیریت انرژی اعمال کرده و موفقیت داشتهایم، طبیعی بود که تا ابد نمیشد، میدان جدید و پالایشگاه جدید وارد مدار کرد.
در کنار کاهش منابع گازی و نفتی، فرسودگی تجهیزات، با مصرف بیشتر انرژی بهدلیل مصرف بیشتر غذا، آب و تکنولوژیهای جدید روبهرو میشویم. (جهان در سال ۲۰۴۰ به دو برابر انرژی بیشتر و ۵۰ درصد آب و غذای بیشتر نسبت به امروز نیاز دارد).
اضافه کنید، مصیبتهای مدیریتی زیر را:
ساخت ۹۰ پتروشیمی بدون تکمیل زنجیره و با ظرفیت تولید زیر ۷۵ درصد (زمستانها تعطیل بهخاطر نبود گاز) و در کمال تعجب مجوز ساخت ۷۵ پتروشیمی دیگر. سالیانه حدود ۳۵ میلیون تن صادرات پتروشیمی به ارزش ۱۲ میلیارد دلار داریم که بهدلیل نداشتن مدیریت یکپارچه انرژی و عدم تکمیل زنجیره پتروشیمیها (قیمت محصولات پتروشیمی منطقه خلیج فارس حدود ۱۱۰۰ دلار بر تن است و ایران حدود ۳۵۰ دلار بر تن) در نتیجه ایران حدود ۲۴ میلیارد دلار سالیانه ضرر اشتباهات مدیریت یکپارچه انرژی در بخش پتروشیمیها را میدهد.
ساخت ۴۶ میلیون تن صنعت فولاد، با تولید ۳۱ میلیون تن و مجوز ساخت دهها میلیون تن کارخانه فولاد دیگر
اجرای ۵۰۰ هزار کیلومتر خط لوله گاز بدون اینکه به برنامه تولید گاز توجه شده باشد و ادامه لولهکشی روستا به روستا در شرکت توسعه مهندسی گاز در دولت چهاردهم
اگر خسارات این چند بند را بشمارید، خواهید فهمید که چرا بیشتر از مصرف اتحادیه اروپا (۲۸۳ میلیارد مترمکعب) گاز تولید میکنیم و ۲۵ درصد در طول سال، ۴۰ درصد در پاییز و زمستان کسری داریم. کسری برق ۳۰ درصد، کسری بنزین ۳۰ درصد، کسری زغالسنگ ۶۵ درصد، کسری گازوئیل ۱۵ درصد
مدیریت توسعه سبد انرژی
در بخش سبد انرژی هم بهرغم اینکه اطلس جغرافیایی ایران، یکی از بهشتهای سهگانه روی زمین است، اما تاکنون ۷۵ درصد انرژی به گاز و ۲۲ درصد به فراوردههای نفتی تعلق داشته است؛ از طرفی بخش انرژیهای تجدیدپذیر تاکنون بکر باقی مانده است و الان هم تقریباً در روزمرگی زندگی میکند و هیچ برنامه پویا و منسجمی که بتواند جایگاه انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان یکی از سهامداران عمده انرژی مشخص باشد وجود ندارد. (یادآوری میکنم که ۳۵ درصد برق جهان از تجدیدپذیرها شکل میگیرد و سهم ایران حدود ۱ درصد است. امسال بالغ بر ۹۰ درصد برق جدید جهان از انرژی پاک است اما در برنامه هفتم حدود ۷۵ درصد برق جدید ایران فسیلی است اما با کدام گاز، مشخص نشده است).
آنچه که در بخش تجدیدپذیرها نیاز داریم ساختارسازی است که متاسفانه بهجای آن لابیگری و انحصار را داریم ایجاد میکنیم. قرار نبود دولت ورود کند. قرار نبود دلالبازی صاحب این بخش بشود. قرار نبود شکستخوردههای بخش انرژی فسیلی اینجا دوباره با تزریق دلارهای محدود نفتی جان بگیرند. قرار بود اینجا را به سبکی بسازیم که مردم پای کار باشند. اما دلالان دولتی مرگ زودهنگام انرژیهای تجدیدپذیر را میخواهند و موفق خواهند شد.
وضعیت زمانی نگرانکنندهتر میشود که به آینده نگاه کنیم و ببینیم که در سه بازار بزرگ انرژی جهان سهم ایران چقدر است و چرا باید نگران بهویژه برای بازار انرژیهای نو بود.
نفت: در سال میلادی ۲۰۲۴ سهم بازار نفت حدود ۲۷۵۰ میلیارد دلار میشود که سهم صادرات آن ۱۲۳۵ میلیارد دلار خواهد بود. سهم تولید ایران در این بازار ۹۸ میلیارد دلار برآورد میشود و سهم صادرات ایران حدود ۳۲ میلیارد دلار است.
گاز: در همین سال سهم بازار گاز حدود ۱۱۲۷ میلیارد دلار است و سهم صادرات حدود ۶۰۰ میلیارد دلار میشود. سهم تولید ایران حدود ۷۰ میلیارد دلار و سهم صادرات حدود ۵ میلیارد دلار میشود. (از طرفی ایران در این بخش برای تامین کسریها حدود ۲۴ میلیارد دلار نیاز به خرید گاز دارد)
انرژیهای نو: حجم بازار ششگانه فناوری انرژی پاک خورشیدی، بادی، وسایل نقلیه الکتریکی (EVs)، باتریها، دستگاههای الکترولیز و پمپهای حرارتی امسال از مرز ۱۲۱۹ میلیارد دلار عبور میکند. «سهم ایران تقریباً صفر است و ترسناک»
بازار انرژیهای نو بالاتر از بازار گاز تا حالا قرار گرفته است.
در سال ۲۰۳۰ یعنی کمی بعد از برنامه هفتم توسعه ایران، سهم بازارهای انرژی جهان توسط سازمانهای معتبر بینالمللی اینگونه برآورد میگردد.
نفت حدود ۱۷۵۰ میلیارد دلار
گاز حدود ۱۱۰۰ میلیارد دلار
انرژیهای نو حدود ۲۰۲۵ میلیارد دلار
بازار انرژیهای نو تا سال ۲۰۴۰ از ۴۰۰۰ میلیارد دلار میگذرد.
پرسش بزرگی که مدیران انرژی ایران (نفت، نیرو و صمت) باید پاسخگو باشند این است که چرا از بازار ۱۲۱۹ میلیارد دلاری امسال جهان، ما جای نداریم. قرار است در پایان برنامه هفتم که بازار انرژیهای نو جهان به حدود ۲۰۰۰ میلیارد دلار میرسد، سهم ایران چقدر باشد؟
اگر بر حسب سرانه مردم جهان پیش برویم باید به عدد بازار ۲۰۰ میلیارد دلاری برای ایران برسیم. چه کسی در ایران مسئول دیدن این تغییرات بزرگ بازار انرژی جهانی است و چه فکری برای آینده ایران شده است؟
مگر میشود که کشور را بدون مدیریت یکپارچه انرژی جلو برد؟ مگر میشود این اعداد و ارقام را دید و همان مدیریت سنتی ۴۵ ساله را با افکار عدهای که تفکرشان حداقل ۲۰ سال از علم انرژی روز عقب مانده است، جلو برد؟
چرا مصوبات شورای عالی انرژی در حد مصوبات یک کار کودکستانی هم قوی نیست؟ چرا معاونت انرژی ریاستجمهوری تشکیل نشد؟ این همه فرصتسوزی را چه کسانی پاسخگو خواهند بود؟ ما چرا سالیانه ۳۴ میلیارد دلار کسری انرژی داریم؟
پیشنهاد میکنیم که دولت بهجای فرار از حل مشکل به خودش بیاید و با اجازه تشکیل معاونت انرژی ریاستجمهوری از گسترش این فاجعه جلوگیری کند. کسری برق ۳۰ درصدی تابستان بسیاری از زنگها را به صدا درخواهد آورد.
۲۷۳۰۲
