مأموریت جدید ناسا برای کشف «هاله» نامرئی زمین و تأثیر آن بر پیشبینی وضعیت فضا
زمان انتشار: 5 ژانویه 2026 ساعت 11:59
دسته بندی: اخبار تکنولوژی
شناسه خبر: 1149601
زمان مطالعه: 8 دقیقه
مأموریت جدید ناسا برای کشف «هاله» نامرئی زمین و تأثیر آن بر پیشبینی وضعیت فضا
این نور کمفروغ از اگزوسفر، لایهای وسیع و پویا که در واکنش به فعالیتهای خورشیدی تغییر میکند، بهوجود میآید.
به گزارش اخبار زنده و به نقل از SciTechDaily، پژوهشگران برای درک بهتر رفتار این لایه، که برای پیشبینی وضعیت آبوهوای فضایی نزدیک به زمین و همچنین حفاظت از فضانوردان مأموریتهای «آرتیمیس» هنگام سفر به ماه و در آینده به مریخ ضروری است، بهدنبال پاسخهای تازهای هستند.
این مأموریت با همکاری ناسا و دیگر مؤسسات علمی از مرکز فضایی کندی فلوریدا با استفاده از موشک فالکون ۹ شرکت اسپیسایکس به فضا ارسال شد.
هدف اصلی این مأموریت، تصویربرداری از اگزوسفر و مشاهده رفتار آن است تا اطلاعات دقیقی برای پیشبینی وضعیت فضایی و مطالعه فرار جو در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
در اوایل دههٔ ۱۹۷۰، دانشمندان شواهد مستقیم اندکی از میزان گسترش جوّ زمین به سمت فضا وجود داشت.
بیشتر این عدم قطعیتها مربوط به اگزوسفر، یعنی بالاترین لایه جوّ بود که حدود ۴۸۰ کیلومتر بالاتر از سطح زمین آغاز میشود.
پژوهشگران معتقد بودند که این لایه عمدتاً از اتمهای هیدروژن، سبکترین عنصر، تشکیل شده است که بهاندازه کافی بالا رفتهاند تا از گرانش زمین به آرامی فرار کنند.
گفتنی است این لایه تنها از طریق یک نور فرابنفش ضعیف که به آن «ژئوکورونا» گفته میشود، قابل شناسایی است.
پژوهشگر پیشگام، دکتر جورج کاراترز، برای مشاهدهٔ مستقیم این پدیده، دوربینهای فرابنفش ویژهای را طراحی کرد.
لارار والدروپ، پژوهشگر اصلی مأموریت «کاراترز» از دانشگاه ایلینوی میگوید: «دوربین بهاندازهٔ کافی از ماه دور نبود تا کل میدان دید را مشاهده کند».
وی میافزاید: «این بسیار شگفتآور بود که این ابر سبک و گازی هیدروژن میتواند تا این فاصله از سطح زمین امتداد یابد». به گفتهٔ والدروپ، اکنون دانشمندان معتقدند که اگزوسفر حداقل تا نیمه راه به ماه گسترش مییابد.
پژوهشگران بر این باورند که مطالعه نحوه واکنش اگزوسفر به فعالیتهای خورشیدی، بهویژه در برابر طوفانهای خورشیدی، برای پیشبینی بهتر وضعیت آبوهوای فضایی و کاهش خطرات برای فضاپیماها و فضانوردان حیاتی است.
علاوه بر این، اگزوسفر نقش مهمی در از دست رفتن تدریجی هیدروژن ایفا میکند، عنصری که برای ساخت آب (H₂O) ضروری است.
مطالعهٔ چگونگی فرار هیدروژن از زمین ممکن است توضیح دهد که چرا کرهٔ زمین توانسته است منابع آبی خود را حفظ کند، در حالی که دیگر سیارات نتوانستهاند. این امر میتواند سرنخهای ارزشمندی در جستجوی سیارات قابل سکونت خارج از منظومهٔ شمسی ارائه دهد.
مأموریت «کاراترز» بهمنظور بررسی دقیقتر اگزوسفر زمین و آشکارسازی دامنه و دینامیکهای داخلی آن طراحی شده است. به گفته الکس گلوسر، دانشمند مأموریت «کاراترز» در مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا، «این اولین مأموریت است که بهطور کامل بهدنبال مشاهدههای اگزوسفری است. واقعاً هیجانانگیز است که قرار است این اندازهگیریها را برای اولین بار بدست آوریم.»
فضاپیمای «کاراترز» با وزن ۲۴۰ کیلوگرم و ابعادی مشابه یک کاناپه کوچک، همراه با فضاپیمای IMAP (پژوهش نقشهبرداری بینستارهای و شتابدهی) و ماهواره SWFO-L1 (پیگیری وضعیت آبوهوای فضایی) به فضا پرتاب شد.
پس از پرتاب، این سه مأموریت وارد فاز چهارماههای به سمت نقطه لاگرانژ ۱ (L1) خواهند شد، که حدود ۱٫۶ میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد و حدود یک میلیون مایل نزدیکتر به خورشید است.
پس از یک ماه برای بررسی شرایط علمی، فاز علمی دو ساله «کاراترز» در مارس ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد.
گفته میشود این فضاپیما از نقطه L1 که حدود چهار برابر دورتر از ماه است، به بررسی اگزوسفر خواهد پرداخت و با استفاده از دو دوربین فرابنفش، یک دوربین با میدان دید محدود و یک دوربین با میدان دید وسیع، اطلاعات دقیقتری از حرکت اتمهای هیدروژن در اگزوسفر و نحوه خروج آنها به فضا جمعآوری خواهد کرد.