به گزارش خبرگزاری recive به نقل از ایرنا، شانزدهمین روز رویداد «اردیبهشت کتاب»، با گفتوگوهایی درباره مبارزه فرهنگی از دوران فلاسفه مسلمان تا رسانه های نوین ادامه یافت.
در بخش سینما اقتباس فیلم «ابدیت و یک روز» به همراه نقد و بررسی هادی مقدم دوست به میزبانی مجید اساطیری، شاهنامهخوانی، بررسی کارنامه پرویز خرسند نویسنده، روزنامهنگار و چهره فرهنگی در گفتوگو با سعید طاووسی، برنامههای شاد صحنهای برای کودکان با اجرای شخصیتهای محبوب در تلویزیون برگزار شد.
در ادامه عصر روز شانزدهم با برگزاری دومین عصر شعر جوان به دبیری امیرعلی سلیمانی همراه بود در این جلسه سعید پژمان، علیرضا کبیسه، علیرضا دادگر، صبا هاشمی، طهورا خدابخش و جمعی دیگر از شاعران به شعرخوانی پرداختند.
ویژه برنامه «قندیلیها» با عنوان «به صرف یک فنجان داستان» در شانزدهمین روز از رویداد اردیبهشت کتاب، در بخش کودک باغ کتاب برگزار شد.
در این برنامه که با حضور محمدرضا نیرومند، نویسنده و گویندگان رادیو قندیل همراه بود و استقبال خوبی از طرف خانوادهها و بچهها را شاهد بودیم.
علی مستاجران، مدیر اجرایی انتشارات قندیل نور، از تمرکز این انتشارات بر روشن کردن مسیر نوجوانان در موضوعات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی خبر داد.
در بخش دیگری از این برنامه، داستان تعاملی با استفاده از بازیهای رومیزی این انتشارات اجرا شد و کودکان با دریافت شخصیتهای مختلف، خود به ادامهسازی داستان پرداختند.
در پایان برنامه مراسم جشن امضای کتابها با حضور محمدرضا نیرومند برگزار شد.
روایت مسجدی که به کانون مبارزه تبدیل شد
شانزدهمین روز از رویداد اردیبهشت کتاب میزبان نشست نقد و بررسی کتاب رضای انقلاب پیرامون جایگاه مسجد ابوذر در دوران انقلاب اسلامی با حضور سعید فخرزاده نویسنده کتاب و حمید قزوینی پژوهشگر (۷ خرداد) در بخش ایوان شاهنامه باغ کتاب برگزار شد.
در ابتدا فخرزاده نویسنده کتاب گفت: کتاب رضای انقلاب که نامش با انتخاب خود راوی جناب حاج آقای مطلبی است، خاطرات حجتالاسلام والمسلمین حاج آقای مطلبی از روحانیون فعال دوران انقلاب است که از شاگردان و یاران امام بودند.
او افزود: ایشان از دوران طلبگی و جوانی در مسیر انقلاب حرکت کردند و تا الان همین مسیر را ادامه دادند. این کتاب روایت میکند که چگونه حاج آقای مطلبی طی ۵۰ سال توانست تحولی در یک منطقه ایجاد کند و مسجد ابوذر را به عنوان یک پایگاه و یک هویت محلی تنظیم کند.
وی گفت: بنا داریم جلد دوم این کتاب را از کسانی بگیریم که در آن مسجد همراه حاج آقا بودند تا روایتهای خودشان را بیان کنند.
نویسنده کتاب اظهار داشت: داستان کتاب بسیار ارزشمند است، اینکه چگونه شخصیت اول داستان با امام آشنا میشود، چگونه در مسیر انقلاب حرکت میکند و از چه تلاشهایی استفاده میکند که این پایگاه مسجد رونق داشته باشد.
در ادامه قزوینی پژوهشگر گفت: پروژه جمعآوری و تدوین خاطرات از خیلی سال پیش مطرح بود و معمولا خود ایشان تمایل نداشت و استنکاف میکرد، تا اینکه با اصرار اطرافیان و شاگردان، پذیرفتند خاطراتشان ثبت شود.
وی افزود: آنچه در این کتاب آمده، بخشی از خاطرات است اما من تصویر و الگویی از کار یک روحانی مسجدی به معنای واقعی را در این کتاب میبینم.
او افزود: اولین کاری که ایشان انجام داد، تأسیس کتابخانه در یک اتاق کوچک مسجد بود. در پرونده ساواک حاج آقا دیده میشود که وقتی ایشان دستگیر شدند، کتابهای ممنوعهای از خانهاش بردند که نشاندهنده گرایش مطالعاتی و فرهنگی ایشان در آن سالهاست.
قزوینی در پایان گفت: نام مسجد ابوذر برگرفته از شخصیتی است که در تاریخ معاصر توسط مرحوم شریعتی به عنوان یک شخصیت تراز انقلابی معرفی شد. این موضوع نشاندهنده حال و هوای حاج آقا و دوران فعالیت ایشان است که تا امروز نیز منشأ اثر بوده است.
محسنیفرد: زبان یکی از مؤلفههای انسانساز است
کافه بچه کتابخونها در شانزدهمین روز از رویداد «اردیبهشت کتاب» میزبان دورهمی کتاب با عنوان «آنچه مرا انسان میکند» با حضور زهرا محسنیفرد بود.
او گفت: یکی از مؤلفههای انسانساز، زبان است و اگر زبانی از بین برود، فرهنگی که نوعی از دیدن جهان و شیوه زیستن را شامل میشود، از بین خواهد رفت.
محسنیفرد افزود: در این دورهمی درباره معنای فرهنگ و نسبت آن با زبان صحبت شده و اینکه وضعیت زبان فارسی به ویژه در گروه سنی نوجوان، وضعیت تأملبرانگیزی است که باید مراقب آن بود. فارغ از عملکرد نهادهای آموزشی در سطوح مختلف خرد و کلان، خود مردم میتوانند برای پاسداشت فرهنگ و زبان ایرانی گام بردارند.
این کارشناس در پایان خاطرنشان کرد: اگر نهادهای آموزشی در انتقال اجزای فرهنگ ایرانی چندان موفق نبودهاند، هر فردی میتواند به اندازه خود در جهت شناخت بیشتر فرهنگ و حفظ زبان مادری تلاش کند.
از «جنگ رسانهای» تا احیای «هنر اسلامی» در اندیشه فارابی و ملاصدرا
نقد و بررسی کتاب های «جنگ رسانهای» (مفاهیم و مصادیق) و «درس گفتارهای همایش ملی هنر از منظر اندیشه اسلامی و اندیشمندان مسلمان» در ایوان شاهنامه باغ کتاب برگزار شد. در این نشست، جلال غفاری و محمدعلی مومنیها، نویسندگان کتاب در کنار محمدصالح بهشتینژاد حضور داشتند.
غفاری، نویسنده کتاب «جنگ رسانهای»، با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب، گفت: ایشان در آنجا توصیف میکنند که مدار نزاع امروز دنیا بر اساس یک جنگ تبلیغاتی و رسانهای شکل میگیرد و اتفاق میافتد که این موضوع صرفاً به این معنا نیست که کشورها تنها درگیر جنگهای ژئوپلیتیک یا جنگهای نظامی محض باشند، بلکه جنگی مهم و موازی با این نبردها در دنیا در حال وقوع است که همان جنگ تبلیغاتی و رسانهای است.
این نویسنده توضیح داد: انقلاب اسلامی پدیدهای بود که مردمی را که در رنج وابستگی به سردمداران وابسته به کشورهای غربی بودند را از یوغ استبداد و وابستگی رها ساخت و به آنها عزت بخشید. در انقلاب اسلامی، مردم خود صاحب اختیار شدند.
غفاری ادامه داد: همین مسئله مهمترین دلیل دشمنی است که در کنار جنگ تحمیلی و سایر فضاها، به موازات آنها پیش آمده است. دشمن به این نتیجه رسیده که باید محور جنگ تبلیغاتی و رسانهای را برای این مردم و این کشور رقم بزند. به همین دلیل، بیشترین هزینه، حمایت و مزدوران را سازماندهی کرده تا بتواند روایت آقایی و سروری که برای مردم ایران به وجود آمده را به ضد آن تبدیل کند.
غفاری گفت: این کتاب حاصل یک کار پژوهشی مفصلی است که تلاش داریم آن را تا ده جلد ادامه دهیم و حتی احتمال دارد تا بیست جلد هم مطرح شود، زیرا لایههای ساختاری، انسانی، محتوایی، فرمی و حوزه روایت و خبر هرکدام مجلدات جداگانهای میطلبد.
غفاری اضافه کرد: پس از انقلاب اسلامی میتوان گفت جمهوری اسلامی ایران آماج شدیدترین تهاجمهای رسانهای و جنگ رسانهای دشمن علیه خودش قرار گرفته است. گاهی برای بعضی از ما واجب است که بدانیم چه چیزی از ما گفته میشود و چه روایتی از ما در حال ساخته شدن است. البته جا دارد که دو عنصر روایت و درام را از هم تفکیک کنید.
مومنیها به تشریح کتاب «درسگفتارهای همایش ملی هنر از منظر اندیشه اسلامی و اندیشمندان مسلمان» پرداخت و گفت: انگیزه اصلی این اثر، خلأ جدی در آموزش دانشگاهی هنر در کشور است؛ جایی که عمده آموزشها بر پایه مکاتب غربی شکل گرفته و کمتر به اندیشههای اسلامی در حوزه هنر پرداخته شده است.
وی افزود: این کتاب حاصل حدود ۲۰ نشست تخصصی و گفتوگو با بیش از ۱۰ اندیشمند معاصر است و تلاش دارد مجموعهای از دیدگاهها را در قالب یک چارچوب منسجم درباره هنر اسلامی ارائه دهد و موضوعاتی مانند نبوغ و اکتساب در هنر، تعهد هنری، نقش خیال، احساس، عاطفه، ذوق و جذابیت در خلق اثر هنری از محورهای اصلی این اثر هستند.
مومنیها همچنین به پیوند آثار این پروژه با اندیشههای شهید آوینی اشاره کرد و گفت: بخشهایی از کتاب به تحلیل دیدگاههای آوینی درباره هنر، سینما و خیال اختصاص دارد و تلاش شده این اندیشهها در کنار دیگر متفکران اسلامی بازخوانی شوند.
در ادامه، بهشتینژاد بهعنوان کارشناس با اشاره به اهمیت کتاب «جنگ رسانهای» گفت: این اثر در مقایسه با بسیاری از آثار موجود در این حوزه، از سطح ژورنالیستی فراتر رفته و تلاش کرده به یک چارچوب مفهومی و نظری نزدیک شود.
او با مرور تاریخی مفهوم جنگ رسانهای اظهار داشت: این مفهوم از «جنگ روانی» آغاز شد، سپس به «عملیات روانی» و در ادامه به «جنگ شناختی» رسید؛ جایی که هدف نه فقط تغییر رفتار، بلکه تغییر چارچوب ذهنی مخاطب است. به گفته او، این تحول نشان میدهد که رسانه امروز نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به ادراک انسانها دارد.
بهشتینژاد با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد ایجابی این موضوع افزود: در کنار بررسی جنگ رسانهای و آسیبهای آن، باید بررسی شود که چه عواملی باعث شده جامعه ایرانی در بسیاری از مقاطع در برابر این جنگها مقاومت کند و هویت خود را حفظ کند.
او با اشاره به رخدادهای اجتماعی و رسانهای سالهای اخیر گفت: به رغم حجم بالای تولید محتوا و فشار رسانهای، جامعه ایرانی در بسیاری از موارد توانسته از این گذار عبور کند و این موضوع نیازمند تحلیل عمیقتری در حوزه هویت فرهنگی است.
این کارشناس همچنین پیشنهاد داد که در نسخههای بعدی این کتاب، موضوعاتی مانند علوم شناختی، اثرگذاری عصبی رسانه و روانشناسی مخاطب نیز وارد تحلیل شود تا ابعاد علمی آن تقویت شود.
نشست تخصصی بایستهها و شایستههای ترجمه کتاب کودک
شانزدهمین روز از رویداد «اردیبهشت کتاب» با نشست تخصصی «بایستهها و شایستههای ترجمه کتابهای حوزه کودک» با حضور مقصود نعیمی ذاکر کارشناس حوزه کودک، عبدالرضا عالیزاده رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی، حجت السلام و المسلمین محمدجواد گلزار مدیر موسسه بینالمللی مصباح و با حضور رایزنهای فرهنگی جمهوری اسلامی به صورت برخط در ایوان شاهنامه باغ کتاب برگزار شد.
رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر افزود: ظرفیت متوسط یک رایزنی فرهنگی برای ترجمه کتاب، بین سه تا پنج عنوان در سال است و این رایزن است که بر اساس ظرفیت کشور مقصد و بازار نشر، دست به انتخاب میزند.
عالیزاده بیان کرد: نشست فعلی برای بحث درباره کتاب کودک ترتیب داده شده و امید است راهکارهای عملی برای برنامهریزی دقیقتر برای ترجمه استخراج شود.
در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین گلزار، گفت: پیشنهاد میکنم بخش ویژه کودکان میناب در باغ کتاب داشته باشیم، در همه نمایشگاهها عکس این کودکان را ببریم، کتاب تولید کنیم و مستند بسازیم. نباید این اتفاق فراموش شود.
گلزار درباره بازار کتاب کودک در جهان گفت: آمارها نشان میدهد بازار کتاب کودک در جهان سالانه حدود ۲ درصد رشد دارد و تا ۱۰ سال آینده این روند ادامه خواهد یافت. سه حوزه از کتاب کودک ایران در دنیا مخاطب دارد؛ نخست تصویرگری که جزو ممتاز جهان است و ناشران بینالمللی به طور مستقیم با تصویرگران ایرانی قرارداد میبندند. دوم ادبیات کهن و کلاسیک مانند شاهنامه و مثنوی معنوی. سوم ادبیات شیعی و انقلابی که مفاهیم دینی را برای کودکان آسانسازی میکند.
حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کابل، در بخشی با موضوع ترجمه ادبیات کودک در افغانستان که به صورت برخط برگزار شد، با اشاره به اشتراکات فرهنگی دو کشور، بر لزوم رعایت معیارهای تخصصی در ترجمه آثار کودک تأکید کرد.
نوروزی، رایزن فرهنگی ایران در سوئد، نیز در یک گفتوگوی برخط به بیان سه نکته درباره حوزه کتاب کودک پرداخت و گفت: توجه به بازار نشر در خارج از کشور برای توسعه بسیار اساسی است، اما معمولاً نگاه ما بیشتر داخلی است و کمتر به این ضرورت توجه میشود.
هاشمی، رایزن فرهنگی ایران در پاکستان، در سخنانی به موضوع کتاب کودک، شهدای میناب و چالشهای نشر در کشورهای مختلف پرداخت و گفت: ما چند کتاب را برای امسال انتخاب کردیم. کتاب «صلح و جنگ» که دقیقاً ارتباط داشت با حوزه کودک و شهدای میناب را اصرار داشتیم به زبان سندی ترجمه شود که خوشبختانه ترجمه آن انجام و منتشر شده است.
وی افزود: منابعی که برای حوزه دفاع مقدس معرفی کرده بودید، کتابهای بسیار خوب و جذابی را در حوزه کودک و نوجوان نشان میدهد. مثلاً کتاب «سقای کوچک» و کتاب «خط مقدم» با ادبیاتی جدید، دفاع مقدس و جنگ را نشان میدهند. در این کتابها، بچهها تا حدود زیادی محوریت کار قرار گرفتهاند و از عبارات و داستانهای کلیشهای، سخت و زمخت فاصله گرفته شده است.
رایزن فرهنگی ایران در پاکستان تأکید کرد: اگر میخواهیم در حوزه کودک و نوجوان فعالیت کنیم، باید به شناخت دقیق ذائقه مخاطب توجه کنیم. یکی از مسائل اساسی این است که مترجمان گاهی برداشت خودشان از متن را به عنوان ترجمه ارائه میدهند که با آنچه در نظر نویسنده بوده تفاوت دارد.
رویداد «اردیبهشت کتاب» با شعار «در هوای کتابخوانترین رهبر دنیا» و به یاد شهید آیتالله سیدعلی خامنهای از ۲۳ اردیبهشت در باغ کتاب تهران در حال برگزاری است و تا پایان روز جمعه ۸ خردادماه ادامه خواهد داشت.
59243