افشای اسناد مالی OpenAI؛ پرداخت‌های میلیاردی به مایکروسافت لو رفت

به گزارش اخبار زنده و به نقل از تک کرانچ، زیترون اعلام کرده است که مایکروسافت در سال ۲۰۲۴ حدود چهارصد و نود و سه میلیون و هشتصد هزار دلار به‌عنوان سهم درآمد از OpenAI دریافت کرده است. همچنین طبق اسنادی که او مشاهده کرده، این رقم تنها در سه فصل نخست سال ۲۰۲۵ به حدود هشتصد و شصت و پنج میلیون و هشتصد هزار دلار رسیده است.

براساس گزارش‌ها، OpenAI طبق توافق پیشین، حدود بیست درصد از درآمد خود را با مایکروسافت تقسیم می‌کند؛ توافقی که در ازای سرمایه‌گذاری بیش از سیزده میلیارد دلار مایکروسافت در این شرکت هوش مصنوعی منعقد شده است. (هیچ‌یک از دو طرف تاکنون این درصد را به‌طور عمومی تأیید نکرده‌اند.)

اما موضوع زمانی پیچیده‌تر می‌شود که بدانیم مایکروسافت نیز بخشی از درآمد خود را با OpenAI به اشتراک می‌گذارد. یک منبع آگاه گفته است که مایکروسافت حدود بیست درصد از درآمد حاصل از Bing و Azure OpenAI Service را برای خود برمی‌دارد. سرویس بینگ از فناوری OpenAI بهره می‌برد و Azure OpenAI دسترسی ابری به مدل‌های این شرکت را برای کسب‌وکارها و توسعه‌دهندگان فراهم می‌کند.

بنابر اظهارات همین منبع، مبالغ افشا‌شده مربوط به سهم درآمد خالص مایکروسافت است، نه سهم درآمد ناخالص. به بیان دیگر، این ارقام شامل پرداخت‌هایی نیست که مایکروسافت بابت حق امتیاز فناوری‌های مربوط به بینگ و Azure OpenAI به OpenAI پرداخت می‌کند؛ زیرا مایکروسافت این هزینه‌ها را پیش از گزارش‌دهی داخلی از مجموع سهم درآمد کم می‌کند.

از آنجا که مایکروسافت میزان درآمد اختصاصی خود از Bing و Azure OpenAI را در گزارش‌های مالی منتشر نمی‌کند، برآورد رقم واقعی درآمد این شرکت دشوار است.

با این حال، اسناد افشا‌شده دریچه‌ای تازه به سوی عملکرد یکی از مهم‌ترین بازیگران بازار خصوصی امروز (یعنی OpenAI) می‌گشاید. این اسناد نه‌تنها نمایی از درآمد شرکت ارائه می‌دهند، بلکه هزینه‌های سنگین OpenAI را در مقایسه با درآمد آن نیز آشکار می‌کنند.

به گزارش اخبار زنده، با استناد به سهم درآمدی بیست درصدی که بارها گزارش شده است، می‌توان نتیجه گرفت که درآمد OpenAI در سال ۲۰۲۴ حداقل دو و نیم میلیارد دلار بوده و در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۵ به حدود چهار و سی و سه میلیارد دلار رسیده است؛ هرچند احتمال زیاد این ارقام بالاتر هستند. گزارش‌های پیشین The Information درآمد OpenAI در سال ۲۰۲۴ را حدود چهار میلیارد دلار و درآمد نیمه نخست سال ۲۰۲۵ را چهار و سه دهم میلیارد دلار اعلام کرده بودند.

سم آلتمن نیز اخیراً اظهار کرده است که درآمد OpenAI «بسیار بیشتر» از رقم سیزده میلیارد دلار در سال است و این شرکت سال را با نرخ درآمد سالانه‌ای بیش از بیست میلیارد دلار به پایان خواهد رساند. او حتی پیش‌بینی کرده که این رقم می‌تواند تا سال ۲۰۲۷ به صد میلیارد دلار برسد.

زیترون در تحلیل خود برآورد کرده است که هزینه‌های OpenAI برای استنتاج (Inference) در سال ۲۰۲۴ حدود سه میلیارد و هشتصد میلیون دلار بوده و این رقم تنها در نه ماه نخست سال ۲۰۲۵ به حدود هشت میلیارد و ششصد و پنجاه میلیون دلار رسیده است. استنتاج به پردازش‌های رایانه‌ای گفته می‌شود که برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی آموزش‌دیده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اوپن ای‌آی از گذشته تقریباً به‌طور کامل به Microsoft Azure برای تأمین زیرساخت محاسباتی خود وابسته بود، اما در ماه‌های اخیر قراردادهایی با CoreWeave، Oracle، و همچنین AWS و Google Cloud نیز امضا کرده است.

پیش‌تر گزارش شده بود که کل هزینه‌های محاسباتی OpenAI در سال ۲۰۲۴ حدود پنج میلیارد و ششصد میلیون دلار و هزینه‌های مربوط به «Cost of Revenue» این شرکت در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ حدود دو و نیم میلیارد دلار بوده است.

اگرچه هزینه‌های آموزش مدل‌ها عمدتاً غیرنقدی هستند و از طریق اعتباراتی که مایکروسافت در قالب سرمایه‌گذاری خود ارائه داده، پرداخت می‌شوند، اما هزینه‌های استنتاج غالباً نقدی است. آموزش به منابع محاسباتی سنگینی اشاره دارد که برای آموزش اولیه مدل‌ها مورد نیاز است.

گرچه این داده‌ها تصویر کاملی ارائه نمی‌کنند، اما نشان می‌دهند که OpenAI در برخی دوره‌ها احتمالاً بیش از میزان درآمد خود، هزینه استنتاج پرداخت کرده است.

به گزارش اخبار زنده، این وضعیت پرسش‌هایی جدی را در بحث‌های جاری درباره اقتصاد هوش مصنوعی ایجاد می‌کند؛ بحث‌هایی که از نیویورک گرفته تا سیلیکون‌ولی، دائماً در حال گسترش هستند. اگر غول مدل‌سازی هوش مصنوعی یعنی OpenAI همچنان در اجرای مدل‌های خود با کسری مواجه باشد، این مسئله چه پیامدهایی برای سرمایه‌گذاری‌های عظیم و ارزش‌گذاری‌های سرسام‌آور سایر شرکت‌های فعال در این حوزه خواهد داشت؟