آواز خواندن برای مغز مفید است، حتی اگر خواننده نباشیم

پرداختن به موسیقی باعث تقویت سلامت مغز و روان می‌شود
موسیقی می‌تواند تاثیرگذار و درمانگر باشد. می‌تواند ما را از نظر احساسی تحت تاثیر قرار دهد، از نظر فیزیکی به حرکت وادارد و به دیگران متصل کند که همگی از عناصر مهم برای سلامت روان‌اند. 

مطالعات نشان داده‌اند که گوش دادن به موسیقی موردعلاقه با احساس رضایت ذهنی بیشتر، کاهش استرس و توانایی بهتر در مقابله با احساسات منفی‌ــ در کنار تقویت احساسات مثبت‌ــ ارتباط دارد و می‌تواند راهی موثر برای کاهش افسردگی و اضطراب باشد.

با توجه به ماهیت لذت‌بخش موسیقی، جای تعجب ندارد که این هنر باعث ترشح هورمون دوپامین و فعال شدن سیستم پاداش مغز می‌شود. در این میان پرداختن به موسیقی به شکل نواختن یک ساز یا خواندن، بعدی تازه به این تجربه می‌افزاید، زیرا شما به‌جای شنیدن منفعلانه آنچه نواخته می‌شود، نقش فعالی پیدا می‌کنید، بر آنچه در حال رخ دادن است مالکیت دارید و می‌توانید آن را کنترل کنید. 

یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ روی ۳۰۵ فرد سالمند نشان داد که آواز خواندن در کارائوکه (به جای خواننده روی موسیقی بی کلام خواندن) با افزایش احساس «جریان» و معنا در زندگی ارتباط دارد. همچنین، پژوهشی روی هشت هزار دوقلوی سوئدی هم دریافت که صرف زمان بیشتر برای نواختن موسیقی با درک هیجانی بهتر در ارتباط است.

مثل هر مهارت دیگر، هرچه بیشتر برای موسیقی وقت بگذارید، بیشتر رشد می‌کنید، ارتباط عمیق‌تری با آن برقرار می‌کنید و بخش‌های بیشتری از مغزتان را درگیر می‌کنید و در نتیجه، تجربه‌ای غنی‌تر به دست می‌آورید.

پرداختن به موسیقی می‌تواند از سلامت مغز در دوران سالمندی هم محافظت کند و ذخیره شناختی ماــ یعنی میزان مقاومت مغز در برابر فرسایش ناشی از بالا رفتن سن‌ــ را افزایش دهد. این کار باعث تسهیل نوروپلاستی (انعطاف‌پذیری عصبی) و ایجاد ارتباطات عصبی جدید می‌شود.

در یک مطالعه روی ۱۳۲ فرد سالمند مشخص شد که شش ماه تمرین پیانو یا گوش دادن فعال به موسیقی (شامل آموزش‌های نظری و روش‌های ساختاریافته‌ شنیدن) باعث افزایش حجم ماده خاکستری مغز و بهبود حافظه فعال شنوایی (یعنی حافظه کوتاه‌مدت مرتبط با صداها) شد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ روی ۱۵۳ فرد سالمند هم نشان داد که تمرین پیانو به مدت یک سال با افزایش انعطاف‌پذیری شناختی همراه بود.

موسیقی ما را با دیگران هماهنگ می‌کند
رفتارهای ما با ضرباهنگ موسیقی و همچنین با یکدیگر هماهنگ می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که حتی کار ساده‌ای مانند ضرب گرفتن با شخصی دیگر روی یک ریتم مشترک هم احساس نزدیکی بیشتری میان افراد ایجاد می‌کند.

موسیقی همچنین باعث هم‌زمان‌سازی فعالیت مغزها می‌شود. این اثر زمانی که موسیقی را با هم تولید می‌کنیم، بسیار بیشتر از زمانی است که صرفا به آن گوش می‌دهیم. مطالعات نشان داده‌اند که فعالیت عصبی در مغز افرادی که با یک موسیقی مشترک درگیرند، شباهت بیشتری به یکدیگر پیدا می‌کند.

آواز خواندن در گروه هم می‌تواند سطح کورتیزول (هورمون استرس) را کاهش دهد و ترشح اکسی‌توسین را افزایش دهد. ترشح اکسی‌توسین ممکن است سیستم پاداش مغز را تقویت کند، به‌ طوری‌ که اگر تجربه‌ اجتماعی بسیار مثبتی داشته باشید، آن تجربه تاثیرگذاری بیشتری پیدا کند.

یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ نشان داد که آواز خواندن در گروه می‌تواند یک راهکار موثر برای شکستن یخ روابط اجتماعی باشد و روند ایجاد صمیمیت و احساس نزدیکی را تسریع کند. لویتین می‌گوید: «آواز خواندن در گروه بهترین راه ممکن برای کنار گذاشتن خود (ایگو/ego) و احساس پیوند با اطرافیان و تعلق داشتن به چیزی فراتر از خود است.» 

چگونه آواز خواندن یا ساز زدن را شروع کنیم؟
لویتین تاکید می‌کند که هیچ‌وقت برای شروع دیر نیست. برای این کار می‌توانید از این گام‌های کوچک شروع کنید:

ــ حتی گوش دادن به موسیقی هم می‌تواند مفید باشد و ساده‌ترین راه برای ورود به دنیای موسیقی است. پس از آن، می‌توانید با آهنگ موردعلاقه‌تان ضرب بگیرید و اگر تمایل داشتید، با آن بخوانید یا ساز بزنید.

ــ سعی کنید با دیگران همخوانی یا همنوازی کنید و به یاد داشته باشید که انسان‌ها همیشه با هم آواز می‌خواندند. آواز خواندن کاری بود که همه به‌طور طبیعی انجام می‌دادند و هیچ‌کس نمی‌گفت تو به اندازه کافی خوب نیستی.

ــ بر مشارکت تمرکز کنید نه مهارت‌آموزی کامل و بهترین شدن. این تغییر نگرش می‌تواند به غلبه بر حس خجالت کمک کند. احساس مهارت و اعتمادبه‌نفس با زمان و تمرین به‌دست می‌آید، اما این‌ها بیشتر فواید جانبی‌اند. در حالی‌ که فواید واقعی موسیقی از جمله لذت، پیوند اجتماعی و تاثیر بر احساسات برای همه در دسترس است.