آمارهای منتشرشده از عملکرد بازارهای مختلف ایران در بازه زمانی ۳۰ خرداد ۱۴۰۴ تا ۹ خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد که بازار طلا با اختلاف چشمگیری از سایر بازارها پیشی گرفته و بیشترین بازدهی را در این دوره به ثبت رسانده است. این آمار که در قالب یک نمودار مقایسهای منتشر شده، تصویر روشنی از وضعیت سرمایهگذاری در ایران ارائه میدهد.
طلا؛ صدرنشین بلامنازع بازارها
بازار طلا در این بازه یکساله با ثبت بازدهی ۱۷۳ درصدی به عنوان پرسودترین گزینه سرمایهگذاری شناخته شد. این رقم نشان میدهد که هر سرمایهگذاری که یک سال پیش وارد بازار طلا شده بود، اکنون ارزش دارایی خود را تقریباً ۲.۷ برابر کرده است.
رشد طلا را میتوان در دو محور داخلی و خارجی تحلیل کرد. از یک سو، افزایش قیمت جهانی طلا که ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک، کاهش ارزش دلار در بازارهای بینالملل و تقاضای بانکهای مرکزی بوده، تأثیر مستقیمی بر بازار داخلی داشته است. از سوی دیگر، کاهش ارزش ریال و نوسانات نرخ ارز در داخل کشور، جذابیت طلا را به عنوان پوشش تورمی دوچندان کرده است.
۲۰۷ در جایگاه دوم
شاید برای بسیاری تعجببرانگیز باشد، اما خودرو ۲۰۷ با بازدهی ۱۳۲ درصدی در رتبه دوم سودآوری قرار گرفته است. برخلاف سهام بورسی که روی کاغذ وجود دارد یا ارزی که نگهداریاش دغدغههای خاص خود را دارد، پژو ۲۰۷ یک دارایی فیزیکی و کاربردی است. صاحب این خودرو در طول یک سال هم از آن استفاده روزمره کرده و هم سرمایهاش را حفظ نموده.
دلار؛ همچنان در صدر گزینههای امن
دلار با بازدهی ۱۰۴ درصدی در جایگاه سوم ایستاده است. این رقم گرچه از طلا و ۲۰۷ کمتر است، اما همچنان از تورم رسمی بالاتر بوده و نشان میدهد که ارز خارجی هنوز به عنوان سپر در برابر کاهش ارزش پول ملی، جذابیت خود را حفظ کرده است.
دو برابر شدن تقریبی قیمت دلار در یک سال، فشار سنگینی بر معیشت خانوارها وارد کرده و هزینه تمام کالاها و خدمات وارداتی را افزایش داده است. این مسئله چرخهای است که خود به تقویت بیشتر تقاضا برای ارز دامن میزند.
بورس؛ عقب از همه رقبا
بازار سهام با بازدهی ۳۶ درصدی در انتهای این جدول قرار گرفته است. این رقم اگرچه بهظاهر مثبت است، اما وقتی در برابر تورم و بازدهی سایر بازارها سنجیده میشود، نشاندهنده زیان واقعی برای سهامداران است.
بورس که قرار بود موتور محرک تأمین مالی تولید و اقتصاد ملی باشد، در این دوره نتوانسته انتظارات سرمایهگذاران را برآورده کند. عدم اطمینان به سیاستهای اقتصادی، دخالتهای دستوری، مشکلات نقدشوندگی و خروج سرمایه از بازار سرمایه از جمله دلایل اصلی این عقبماندگی هستند.
نتیجهگیری
این آمار در مجموع تصویری از یک اقتصاد ملتهب ارائه میدهد که در آن سرمایهگذاران برای حفظ ارزش داراییهایشان به سمت بازارهای سفتهبازانه سوق پیدا میکنند. غیبت بازار مولد در صدر این فهرست، زنگ خطری جدی است که توجه به اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران را ضروریتر از همیشه میسازد.
