چرا تندروها در برابر حرفهای حسن روحانی در باره برجام و مکانیسم ماشه به لکنت و تناقض می افتند؟
چرا تندروها در برابر حرفهای حسن روحانی در باره برجام و مکانیسم ماشه به لکنت و تناقض می افتند؟
به گزارش recive روزنامه هم میهن نوشت: خواننده به سادگی میتواند حدس بزند گویندۀ این جملات کیست؛ حسن روحانی، رئیسجمهوری پیشین ایران است و خطاب و عتاب او به جانب مخالفان و منتقدان برجام که این روزها به خاطر مکانیسم ماشه یا اسنپبک (پسگشت یا بازگشت ناگهانی به پیشابرجام) زبان به انتقاد گشودهاند و فریاد وابرجاما سر میدهند!
سخن او روشن است. میگوید اگربرجام بد است چرا از بازگشت به پیشابرجام ناخُرسندید و مگر اسنپبک بازگشت به همان 6 قطعنامۀ مصوب شورای امنیت سازمان ملل (1696،1737،1803،1835،1847،1929) نیست؟ با این وصف شما دیگر چرا ناراحتاید؟! مگر نمیخواستند آتش بزنند تا از شرّ برجام خلاص شویم؟ حالا که این اتفاق با پسگشت میخواهد رخ دهد چرا عزا گرفتهاند؟ اگر یکی خوشحال باشد به قاعده باید آنان باشند ولی ابراز نگرانی و امضاکنندگان و موافقان برجام را سرزنش میکنند. حال آن که اگر «خسارت محض» بوده و دستاوردی نداشته ماهی را هر گاه از آب بگیری تازه است و مگر کسی از ابطال قراردادهای ترکمانچای و گلستان ناراضی میشد؟
مکانیسم ماشه یعنی اگر ایران توافق را نقض کرد به صورت خودکار به وضعیت پیشابرجام باز گردیم و قطعنامه 2231 هم که 6 قطعنامه را منتفی میسازد بلا اثرشوند. در برجام پیشبینی شده بود تا 10 سال این امر محتمل است و حالا اروپاییها در آستانۀ منقضی شدن این مدت و مهلت میخواهند از این امکان استفاده کنند و برخلاف دوره اول ترامپ با او همسو شدهاند.
استدلال ایران این است که اول بار آمریکا از برجام خارج شد و ایران در دوره روحانی یک سال صبر کرد و بعد از آن که اروپا را از همکاری و گشایش ناتوان یا بیمیل دید بر میزان غنیسازی افزود اما باز از برجام خارج نشد. برجام بیش و پیش از آنکه توافق و تعهد باشد یک برنامۀ مشترک است و خود این کلمه در واقع سرواژۀ «برنامۀ جامع اقدام مشترک» است و ناظر به همکاریهای هستهای.
تمام تلاش روحانی حول دو محور بود: اول این که بهانه به دست طرفهای غربی ندهد و دوم هم تا شرّ ترامپ کم شد برای احیا بکوشد منتها مجلس انقلابی با مصوبه «قانون راهبردی» عملاً امکان بازگشت را در آغاز روی کار آمدن بایدن منتفی کرد. حالا همانها که خواسته یا ناخواسته امکان احیا را منتفی کردند انتقاد میکنند چرا این امکان را پیشبینی نکرده بودید یا منتفی نکردید؟ دلیل آن روشن است. چون ایران بنای نقض عهد نداشت و تازه حالا هم نقض نکرده است.
تمام حرف روحانی اما خطاب به منتقدان این است که اگر قرار است به پیش از برجام بازگردیم به مراد دل و مقصدتان رسیدید دیگر!
برای آن که جانب انصاف را واننهاده باشم این اشاره ضروری است که یکی از جوانترهای این جماعت قبل از سخنان اخیر روحانی گفته بود اگر توافق نشده بود در این 10 سال به انرژی هستهای دست یافته بودیم و در عرصههای دیگر هم معطل آن نمیماندیم!
این سخن را امیرحسین ثابتی گفته که اصرار دارد به عنوان پیرو مرحوم دیالمه (نماینده مشهد در مجلس اول) شناخته شود هرچند واقعاً بر نویسندۀ این سطور مکشوف نیست جز تصور تشبیه روحانی به بنیصدر و مخالفت مرحوم دیالمه با اولین رئیسجمهوری ایران چه تشابهی میان خود و او طی تنها یک سال نمایندگی از خرداد 1359 تا تیر 1360 یافته؛ درحالیکه 7 سال بعد از دکتر عبدالحمید دیالمه تازه به دنیا آمده است؟!
جدای این میتوان پرسید: بسیار خوب! 94 تا 1400 از کفتان رفت. مگر از 1400 تا 1403 فرصت بازگشت به پیش از 94 را در اختیار نداشتید؟! در آن زمان چرا باز مذاکره میکردند ولو به جای کلمۀ «برجام» از عبارت «خنثیسازی تحریمها» استفاده میشد. اگر قرار بر غنیسازی 60 درصدی بود که حالا هم400 کیلوگرم آن در اختیار است. اگر قرار بر امر دیگری بود و دوست داشتند ایران از معاهدۀ عدم اشاعه خارج میشد و قدم در راه بیبرگشت میگذاشت آیا طرفهای مقابل مینشستند و تماشا میکردند؟! تازه اتفاقاً با فعالسازی ماشه میسرتر است. هرچند امیدواریم فعال نشود و تلاشهای دیپلماتیک به بار نشیند. اگر چه همه حق دارند نگران باشند و راهکار توصیه کنند ولی به قول حسن روحانی آنها که برجام را بد میدانستند قاعدتاً و اخلاقاً باید ساکت باشند!
17302
