به این ترتیب فضای اقتصاد ایران همچنان بسته میماند و کژکارکردیهای آن بیشتر و آزادی، رونق و توسعه از آن دورتر میشود. چند ماه پیش، مؤسسه فریزر در آخرین گزارش خود از «شاخص آزادی اقتصادی»، رتبه کشورمان را 161 در بین 165 کشور جهان و در قعر این جدول و در کنار کشورهای چاد، لیبی، سوریه و میانمار قرار داد. شاخصی که کشورها را براساس مؤلفههای اندازه دولت، پول قوی، قوانین و حقوق مالکیت و قوانین و مقرارت سنجیده و رتبهبندی میکند. اشاره به آن خبر (لیست سیاه FATF) و آن رتبهبندی، شاید در این روزهای دردآور و پرالتهاب که سایه جنگ بر سر کشورمان است، امری بیمعنا جلوه کند، اما واقعیت آن است که ریشه ابربحرانهای امروز را باید در همین سقوط رتبهها و حضور در همین لیستهای سیاه یافت.
در حوزه خارجی این جایگاه تأسفآور و همنشینشدن با لیبی، سوریه و… در رتبهبندی «شاخص آزادی اقتصادی» و همسایهشدن با کره شمالی و میانمار در بیانیه FATF، نشانه تاریکی و سیاهی و قطع یا حداقلیبودن ارتباط ایران با جهان است.
نتیجه آنکه وقتی در زنجیره تولید و ارزش جهانی و در مناسبات مالی بینالمللی، کمتر جایی داشته و اقتصادی فرومانده و در خود باشی، از معادلات جهانی راحتتر قابل حذفشدن و مورد تعدی و تجاوز قرارگرفتن خواهی بود. سویه مهم دیگر ماجرا، تشدید بحران سیاسی در داخل و افزایش ناکارآمدی ناشی از به حاشیه راندهشدن در اقتصاد جهانی است. وقتی کیک اقتصاد کوچک و کمکیفیت میشود، بیشک فقر و بیکاری و فساد و بیعدالتی و… افزون میشود و قدرت دولت بهشدت کاهش یافته و قدرت نیروهای غیررسمی خارج از دولت و جریانهای مافیایی عمیقتر و گستردهتر میشود.
17302